Septik artrit ve osteomiyelit tanılı 0-18 yaş arasındaki hastaların klinik, etiyolojik ve epidemiyolojik açıdan incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OSMAN AYHAN
Danışman: Yasemin Özsürekci
Özet:Kemik ve eklem enfeksiyonları infant ve çocuklarda görece sık görülen ve potansiyel olarak ciddi bir hastalık grubudur. Kemik ve eklem enfeksiyonları tedavi edilmediği takdirde sepsise, eklem hasarına, büyüme geriliğine ve hatta ölüme yol açabilir. Bakteriler, mantarlar, mikobakteriler ve virüsler gibi çeşitli patojenler kemik ve eklem enfeksiyonlarına neden olabilir. Kemik ve eklem enfeksiyonları, ciddi sekel riskine sahip olmasına rağmen tanı ve tedavi ile ilgili iyi tanımlanmış protokoller bulunmamaktadır. Erken tanı ve doğru antibiyotik tedavisi hızlı iyileşmeyi sağlayan temel unsurlardır. Hacettepe Üniversitesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı'nda yaptığımız bu uzmanlık tezi çalışmamızda, 01 Ocak 2014 – 31 Aralık 2023 tarihleri arasında hastanemizde yatarak tedavi verilen ve bölümümüzce takip edilen, sepitk artrit (SA) ve/veya osteomiyelit (OM) tanılı 103 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalarımızın klinik, laboratuvar ve görüntüleme bulguları, tedavi özellikleri, sekel veya komplikasyon gelişimi incelendi. Hastalarımızın yaş, cinsiyet, semptom süresi, altta yatan hastalıkları, risk faktörleri, hastada bulunan klinik semptomlar, etkilenen kemik ve/veya eklem, izole edilen mikroorganizmaların tipi ve izole edildiği yer, antimikrobiyal duyarlılığı, hastanede kalış süresi, antimikrobiyal tedavinin süresi gibi parametreler retrospektif olarak incelenmiştir. Akut osteomiyelit ve osteomiyelit ile birlikte septik artrit tanılı hastaların başvuru öncesi semptom süreleri ve hastanede kalış süreleri izole septik artrit tanılı hastalara göre daha fazladır. Septik artrit tanılı hastaların C-reaktif protein (CRP) değeri, lökosit sayısı ve nötrofil sayısı diğer hastalara göre daha yüksek bulunmuştur. Hastaların %8'inde komplikasyon gelişmiştir. Osteomiyelit ile birlikte septik artrit tanılı hastalarda diğer gruplara göre daha fazla komplikasyon gelişmiştir. Direkt grafi bulgusu en fazla osteomiyelit ile birlikte septik artrit tanılı hastalarda mevcuttur. Bunun nedeni radyolojik bulguların ortaya çıkması için belirli bir süre geçmesi gerekmektedir ve iki tanının birlikte olduğu hastalarda daha geç başvuru görülmektedir. Semptom süresi >4 gün olan hastaların, yaş, hastanede kalış süresi, tekrar debridman ihtiyacı, komplikasyon miktarı, Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) bulgusu pozitif olan hasta sayısı ve başvuru anındaki trombosit sayısı daha fazla bulunmuştur. Semptom süresi uzun olan hastalarda tanı ve tedavi için hızlı davranmak önem arz etmektedir. Özellikle pozitif MRG bulgusu olan hastalarda, etken izole edilme ihtimali önemli derecede artmıştır. MRG bu hastalarda primer enfeksiyon odağının gösterilmesi, eşlik eden apse ve koleksiyon odaklarını belirleyip daha fazla ve kesin örnek elde edilmesi için imkân sağlayabilir. Farklı zamanlarda kontrol MRG bulgularındaki düzelme miktarı anlamlı farklılık göstermemiştir. Hastaların takibinde klinik ve laboratuvar parametrelerindeki iyileşme, radyolojik iyileşmeden daha fazla önem arz etmektedir. Tanı ve tedavi sürecinde MRG'nin seçilmiş olgularda kullanımı, gereksiz tetkiklerin ve sedasyon risklerinin azaltılması açısından önem taşımaktadır. Ayrıca etken izolasyonunu artırmak adına çoklu kültür örneği alınması ve gelecekte moleküler tanı yöntemlerinin klinik pratiğe entegrasyonu, daha hedefe yönelik ve etkili bir tedavi süreci için kilit rol oynayacaktır. Bulgularımız, benzer hasta gruplarında yapılacak daha büyük, çok merkezli ve prospektif çalışmalara temel oluşturabilecek nitelikte olup, osteoartiküler enfeksiyonların tanı ve tedavi algoritmalarının optimize edilmesine katkı sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Septik artrit, Osteomiyelit