Diyabet hastalarının tedaviye uyum düzeyleri ile sağlık hizmeti kullanımı ve yaşam kalitesini etkileyen faktörler
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sağlık Yönetimi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERAP TAŞKAYA
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): BAYRAM ŞAHİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, diyabet hastalarının tedaviye uyum düzeyleri ile sağlık hizmeti kullanımı ve yaşam kalitesini etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma evrenini Aksaray ilinde faaliyet gösteren bir kamu hastanesine başvuran poliklinik hastaları oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak anket kullanılmıştır. Test-yeniden test sonucunda ulaşılan korelasyon katsayıları (r=0,76-0,96) ve Cronbach alfa katsayıları (0,73-0,97) anketin güvenilir olduğunu göstermiştir. Anket toplam 360 diyabet hastasına, yüz yüze anket yöntemi ile uygulanmıştır. Yapılan çoklu regresyon analizleri sonucunda, diyabet hastalarının tedaviye uyum düzeylerini, sağlık okur-yazarlığı, Sağlık İnanç Modeli, sağlık güvencesi durumu, eğitim seviyesi ve diyabetin tipinden etkilendiği bulunmuştur. Hastaların hastaneye yatış düzeyinin tedavinin tipi ve sağlık okur-yazarlığına bağlı olduğu; acil hizmet kullanımının komplikasyon, diyabetin süresi, tedavinin tipi, algılanan yarar ve sağlık okur-yazarlığına göre farklılık gösterdiği; poliklinik ziyaretinin eğitim ve sağlık okur-yazarlığına bağlı olduğu ve tedavi masraflarının eğitim, sağlık güvencesi tipi, tedavinin tipi, hekim-hasta ilişkisi ve sağlık okur-yazarlığına göre değişmektedir. Ayrıca fiziksel yaşam kalitesinin gelir, cinsiyet, diyabetin süresi, diyabetin tipi, komorbidite (ek hastalık) durumu, yarar ve ciddiyet algısı, sağlık okur-yazarlığı ve hekim hasta ilişkine göre değiştiği; ruhsal yaşam kalitesinin algılanan engel ve ciddiyetten, sağlık okur-yazarlığından, hasta-hekim ilişkisinden, tedaviye uyumdan ve acil servis kullanımından etkilendiği saptanmıştır. Araştırma sonuçlarının karar vericilere, sağlık yöneticilerine ve sağlık çalışanlarına diyabetin yönetimi ve hastalıkla mücadele konusunda kanıta dayalı önemli bilgiler sağlaması beklenmektedir. Anahtar Kelimeler: Sağlık İnanç Modeli, Hekim-Hasta İlişkisi, Sağlık Okur-Yazarlığı, Tedaviye Uyum, Yaşam Kalitesi, Sağlık Hizmeti Kullanımı, Diyabet.