İlköğretim düzeyinde iki dilde yazılmış (Türkçe-Almanca) çocuk kitapları üzerine bir içerik incelemesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlköğretim A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA ALICI

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HAKAN DEDEOĞLU

Özet:

Türkler yaklaşık yarım yüzyıldır Almanya'da göçmen işçi olarak bulunmaktadırlar. İşçilerimizin bu ülkedeki sosyal ve kültürel birçok sorunu arasında en önemli sorunu çocuklarının eğitimidir. Çünkü araştırmalar ve istatistikî rakamlar çocuklarımızın ve gençlerimizin Almanlar ve diğer yabancılar arasında eğitim bakımından elverişsiz bir konumda bulunduklarını ortaya koymaktadır.Ana dili ve toplum dili aynı olmayan çocuklar, hem ana dilde hem de toplum dilinde ayrı ayrı dil yeteneklerine sahip olmakla birlikte, okula başlama yaşında ne ana dilde ne de toplum dilinde, tek dilli çocukların eriştikleri konuşma ve düşünme düzeyine ulaşamazlar. Ancak bu durumdaki çocukların ana dili yeteneği ilköğretime başlama çağında daha yüksektir. Bu bakımdan öğrencilerin ana dilini doğru biçimde öğrenmeleri ve kullanmaları hem toplum dilini öğrenmelerine, hem aile çevresiyle yakın ilişki kurmalarına hem de kişilik gelişimlerine olumlu katkılar sağlamaktadır.Yazınsal eserler çocuklara, hayat ve çevreye dair pek çok şey öğreten, yeni bir bakış açısı kazandıran ürünlerdir. Bu çalışmada, Almanya´da iki dilli çocuklar için hazırlanan çocuk kitapları öncelikle genel özellikleri açısından değerlendirilmiş ve belirlenen kriterler doğrultusunda seçilen 12 çocuk kitabı içerik incelemesi yolu ile çocuk kitaplarında bulunması gereken nitelikler açısından belirlenen ölçütler doğrultusunda uygunlukları değerlendirilmiştir. Kitaplarda bütün konular hem Türkçe hem de Almanca anlatılmaktadır. Söz konusu eserlerin çocukların seviyesine ilgi ve ihtiyaçlarına ne ölçüde seslendiği, çocuk kitaplarında bulunması gereken kriterlere uygunluğu gibi konuların değerlendirilmesi yapılmıştır.Bu araştırmadan elde edilen bulgular iki farklı kültürün çocuk kitaplarındaki içerik özelliklerinin benzer nitelikte olduğunu göstermiştir.Anahtar Sözcükler: Çocuk edebiyatı, iki dilli kitaplar, kültürel çeşitlilik, ana dil, toplum dili, içerik incelemesi