Kolelitiazisli hastaların beslenme durumları ve bazı biyomkimyasal bulguların değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİNE BÜŞRA YALÇINTAŞ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AYLİN AYAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kolelitiazis (safra kesesi taşı), gerek sağlık sistemine olan maliyeti, gerekse hala tam olarak açıklanamayan etiyolojisi nedeniyle ilgi çeken bir konudur. Bu çalışmanın amacı, kolelitiazisli hastaların antropometrik ölçümleri, bazı biyokimyasal bulguları ve beslenme durumlarının değerlendirilmesi ve safra kesesi taşı oluşumundaki muhtemel ilişkilerinin belirlenmesidir. Çalışma Konya Ereğli Devlet Hastanesi, Genel Cerrahi Bölümüne başvuran 20-65 yaş arasında kolelitiazis tanısı almış 50 kişi (vaka; erkek:18, kadın:32) ve kolelistiazis tanısı almamış 50 kişi (kontrol; erkek:16, kadın:34) olmak üzere toplam 100 gönüllü kişi üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamındaki bireylerin genel bilgileri, besin tüketim durumları, fiziksel aktivite düzeyleri anket kağıdına kaydedilmiş, antropometrik ölçümleri alınarak beden kütle indeksleri (BKİ) ve bel/kalça oranları hesaplanmıştır. Vaka grubunun yaş ortalaması (erkek;47.01±4.17 yıl, kadın;39.15±4.23 yıl), kontrol grubuna (erkek;30.53±5.12 yıl, kadın;32.51±5.02 yıl) göre yüksektir (p<0.05). Beden kütle indeksi (BKİ) ortalaması vaka grubunda sırasıyla; (erkek;29.7±3.5kg/m2, kadın;30.2±3.2kg/m2), kontrol grubunda ise sırasıyla; (erkek;27.1±3.4kg/m2, kadın;28.2±3.2kg/m2)'dir (p<0.05). Vaka grubundaki bireylerin bel çevresi ortalaması (erkek;97.6±15.8cm, kadın;103.2±15.1cm) kontrol grubundan (erkek;81.5±9.8cm, kadın;79.2±8.3cm) yüksek bulunmuştur (p<0.05). Vaka grubundaki bireylerin %52.0'ı, kontrol grubundakilerin ise %32.0'ı sedanter veya hafif aktif, fiziksel aktivite düzeyine sahiptir (p<0.05). Vaka grubundaki bireylerin açlık kan şekeri, total kolesterol ve LDL kolesterol düzeyleri kontrol grubundaki bireylerden daha yüksektir (p<0.05). Diyetin enerji (r=0.412, p<0.0001), yağ %'si (r=0.528, p<0.0001) ve karbonhidrat (g) (r=0.416, p<0.05) alımı ile safra kesesi taşı oluşumu arasında anlamlı doğrusal bir ilişki belirlenmiştir (p<0.0001). Yağ (g) alımı (r=0.634, p<0.05) ile pozitif bir ilişki bulunurken, diyet posası alımı ile negatif bir ilişki bulunmuştur. Bu çalışmada, safra kesesi taşı oluşumunda diyet bileşiminin (enerji, karbonhidrat, karbonhidrat %'si, hayvansal protein, yağ, yağ %'si, diyet posası, çözünür posa, çözünmez posa, B12 vitamini, magnezyum), yaş, cinsiyet, BKİ, kan şekeri ve kan lipidlerinin önemli etkisinin olduğu belirlenmiştir. Kolelitiazisin (safra kesesi taşı) önlenmesinde ve tedavisinde sağlıklı beslenme ve diyet tedavisi önemli yer tutmaktadır. Anahtar Kelimeler: Kolelitiazis (safra kesesi taşı), beslenme, biyokimyasal bulgular, antropometrik ölçümler