Firâkî'nin Husrev ü Şîrîn'i (İnceleme-metin-bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ASUMAN BAYRAM
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): FATMA SABİHA KUTLAR OĞUZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Nizâmî'nin Husrev ü Şîrîn'inin XVI. yüzyıl Osmanlı sahası mesnevi edebiyatı içinde yapılmış bir tercümesi de Firâkî Abdurrahman Çelebi'ye aittir. Çalışmamızda tek nüsha olan eserin, şekil ve muhteva incelemesi yapılmış, çeviri yazılı metninin yanı sıra bağlamlı dizini ve işlevsel sözlüğü hazırlanmıştır. Tezimiz giriş ve onu takip eden dört bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde tercüme, nazire ve metinlerarasılık kavramları üzerine genel bir değerlendirme yapılmış, yanı sıra Firâkî'nin Husrev ü Şîrîn'ine gelinceye kadar yazılmış Husrev ü Şîrîn'ler hakkında bilgi verilmiştir. Firâkî ve Husrev ü Şîrîn'inin genel hatlarıyla tanıtıldığı birinci bölümden sonra ikinci bölümde eserin incelemesi yapılmıştır. Öncelikle hikâyenin özeti verilmiş, ardından mesnevide kullanılan anlatım metotları, kahramanlar, mekân, zaman, bakış açısı ve anlatıcı türleri gibi tahkiye unsurlarının eserdeki kullanılış biçimleri ele alınmıştır. Motifler ve masal unsurlarının eserde ne şekilde işlendiği ve iki kahramanlı aşk hikâyelerinde ortak olarak kullanılan duygu unsurlarının Firâkî'nin eserinde ne şekilde ele alındığı mesnevinin iç yapı incelemesi içinde yer verilen diğer başlıklardır. Mesnevinin dış yapısı nazım şekilleri, vezin, kafiye, aliterasyon, asonans, yinelemelerin eserdeki kullanım şekilleri, dil ve üslup özellikleri yönünden ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Firâkî'nin eserinin Şeyhî ve Nizâmî'nin eserleriyle ortak ve farklı yönleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Dördüncü bölümde eserin çeviri yazısına yer verilmiştir. Mesnevinin iç yapı ve dış yapı incelemesinin ardından bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük bölümlerine yer verilmiştir