Okul yönetiminde hâkim olan paradoksları yönetme

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NİLÜFER EROL

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ŞEFİKA ŞULE ERÇETİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı okul yönetiminde karşılaşılan paradokslar, bu paradoksların kaynakları ve bu paradoksların okul müdürleri tarafından nasıl yönetildiğini incelemektir. Çalışmada karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Ankara ili merkez ilçelerinden basit rastgele örnekleme yöntemiyle seçilmiş 25 ilkokul ve ortaokul müdürü ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak açık uçlu anket kullanılmıştır. Veriler içerik analizi ve yüzde/frekans analiz teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Analizler sonucunda, okul müdürlerinin yönetimde karşı karşıya kaldıkları paradokslar, bu paradoksların kaynakları ve hangi yöntemlerle yönetildiği açıklanmıştır. Okul müdürlerinin, okul yönetiminde en çok karşı karşıya kaldığı paradoksun merkezden yönetim-yerinden yönetim paradoksu olduğu ve paradoksların en önemli kaynağının ise MEB (Milli Eğitim Bakanlığı)-Üst yönetim olduğu belirlenmiştir. Ayrıca okul müdürleri genellikle yetkilerinin, yüklenen sorumlulukları yerine getirmede çoğu zaman yetersiz kaldığını belirtmişlerdir. Okul müdürlerinin paradoksları çözmeye kalktıklarında sistematik ve analitik yaklaşımın yerine kişisel deneyimlerini kullandıkları gözlenmiştir. Paradokslar etkin bir biçimde ele alındığında paradoksu oluşturan kutuplar arasında oluşan gerilimlerden yararlanma okul yönetimi için hem amaçları hem de süreçleri adına büyük bir fırsat doğuracaktır. Bu fırsatı değerlendirmek için okul yöneticileri paradoks yönetimi konusunda eğitilmeli ve bilinçlenmelidir. Anahtar sözcükler: Eğitim yönetimi, okul yönetimi, paradoks, örgüt, okul müdürü, lider, yönetici.