Bakım kavramının analizi: Hemşirelerin ve hastaların bakım kavramına ilişkin algılarının incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Esasları A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞENAY GÜL
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): LEYLA DİNÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırma, hemşirelerin ve hastaların bakım kavramına ilişkin algılarının incelenmesi ve bakımın kapsamlı bir analizini yapmak amacıyla niceliksel ve niteliksel, analitik olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Ankara ili büyükşehir belediyesi sınırları içinde yer alan, yatak kapasitesi 500 ve üzeri olan tüm hastanelerde çalışan hemşireler ve yatan hastalar oluşturmuştur. Araştırma üç aşamada gerçekleştirilmiş, birinci aşamada hemşirelerin ve hastaların bakım kavramına ilişkin algılamalarının incelenmesi amacıyla ölçüm aracı olarak kullanılan Bakım Davranışları Ölçeği'nin (BDÖ) (Caring Behaviors Inventory- CBI) Türkçe'ye uyarlama, geçerlilik ve güvenilirlik çalışması yapılmıştır. İkinci aşama geçerliği ve güvenilirliği test edilmiş ölçeğin güç analizi ile belirlenen 140 hasta ve 140 hemşireyi içeren yeni bir örneklem grubuna uygulandığı ve aralarında karşılaştırmaların yapıldığı analitik aşamadır. Üçüncü aşama ise görüşmeye gönüllü olan 23 hemşire ile yürütülen ve bakım kavramına ilişkin anlayış ve yaşantılarının analiz edildiği derinlemesine yüzyüze görüşmeyi içeren fenomenolojik niteliksel araştırma aşamasıdır. Araştırmada, 42 önermeden oluşan Bakım Davranışları Ölçeği'nde yer alan önermelerin ülkemizdeki popülasyonunu görmek için açıklayıcı faktör analizi uygulanmış, genel varyansın % 62'sini (güven varyansı) açıklayan 3 alt boyut ve 30 maddeden oluşan bir ölçek elde edilmiştir. İkinci aşamada geçerlilik ve güvenilirliği yapılmış ölçeğin yeni örneklem grubuna uygulanması sonucunda hhastaların ve hemşirelerin, hemşirelik bakımını olumlu algıladıkları sonucu ortaya çıkmıştır. Üçüncü aşamada hemşireler bakımı ilgi, özen ve hastanın gereksinimlerinin karşılanmasına yönelik yardım; hemşirelik bakımını ise profesyonel bilgi, beceri ve tutumlara dayalı, planlı/ sistemli bir uğraş ve hizmet olarak nitelemişlerdir. Katılımcılar; bakımın ahlaki yönlerini vicdan, iyi niyet, saygı, empati, sorumluluk, mahremiyet ve hemşire- hasta ilişkisine saygı kavramları ile ilişkilendirmişlerdir. Hemşireler nitelikli hemşirelik bakımının hemşire sayısının yetersiz olması, olumsuz çalışma koşulları, sağlık politikaları gibi pekçok faktörden etkilendiğini belirtmişlerdir. Nitelikli bir hemşirelik bakımının sonuçları olarak nozokomiyal enfeksiyonlarda, basınç ülserleri oranlarında ve hasta düşmelerinde azalma; hasta ve hemşire memnuniyetinde artma olarak sıralamışlardır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda farklı ölçüm araçları ve daha geniş kapsamlı örneklem grubu üzerinde, hastaların ve hemşirelerin bakım algı ve deneyimlerinin araştırılması önerisinde bulunulmuştur.