Tümör Teşhis ve Tedavisi İçin Geliştirilen Nanoboyutta Lipozomal İlaç Taşıyıcı Sistemler Üzerinde In Vitro Çalışmalar
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Radyofarmasi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Flonja Liko
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SUNA ERDOĞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmanın amacı, tümör teşhis ve tedavisinde kullanılacak, nanoboyutta, Poli Etilen Glikol (PEG) kaplı, farklı yüzey yüküne sahip teragnostik lipozomların geliştirilmesidir.Lipozomların hazırlanmasında, jel ve sıvı-kristal yapıda iki farklı fosfolipit (DPPC ve PL 90G), stabilite artırıcı olarak kolesterol (CHOL), lipozomların dolaşımda uzun süre kalmalarını sağlamak için PEG2000-DSPE ve radyonüklidin stabil bir şekilde lipozom membranına bağlanması için şelat yapıcı madde olarak Dietilen Triamin Penta Asetik asit-Fosfatidil Etanolamin (DTPA-PE), pozitif yük verici madde olarak Stearilamin (SA), negatif yük verici madde olarak Disetil fosfat (DCP) kullanılmıştır. Hidrofilik özellikte etkin madde, 5-FloroUrasil (5-FU) (20 mg.mL-1), lipozomun iç sulu fazına hapsedilmiştir.Çalışma kapsamında, hazırlanan lipozom formülasyonlarının karakterizasyon çalışmaları yapılmış, 5-FU'in lipozomlardan salımı ve tümör hücreleri üzerindeki antitümöral etkileri incelenmiş, ayrıca fiziksel stabilite çalışmaları yapılmıştır.Bütün lipozom dispersiyonlarının ortalama partikül boyutu 100- 150 nm arasında ölçülmüştür. Yüksüz lipozomlarda içte tutulan etkin madde miktarları açısından önemli fark görünmezken, pozitif ve negatif yüklü DPPC lipozomlarının içte tutulan etkin madde miktarı, PL 90G lipozomlarından daha yüksek olduğu bulunmuştur. 5-FU'in değişik lipozom dispersiyonlarından salım profilleri incelendiğinde salımların 1. derece kinetiğine uyduğu bulunmuştur. Hücre kültür çalışmalarında, serbest 5-FU ile karşılaştırıldığında, DPPC lipozomlarının çok daha düşük etkin madde miktarı ile (yaklaşık 10 kat daha az) ile aynı etkiyi gösterdiği bulunmuştur.Kısaca, elde edilen sonuçlar incelendiğinde, nanoboyutta, PEG kaplı DTPA-PE ve 5-FU içeren DPPC lipozomlarının [DPPC:CHOL:PEG2000+DTPA-PE (61,7:33,3:5 µmol+ %1 mol.lipid-1), DPPC:SA (veya DCP):CHOL:PEG2000+DTPA-PE (61,7:3,3:30:5 µmol+%1 mol.lipid-1)] tümör teşhisi ve tedavisi için umut vaat eden bir taşıyıcı sistem olduğu görülmüştür. Bu çalışmanın, ilerideki çalışmalara temel teşkil edeceği düşünülmektedir.