Probleme dayalı öğrenmenin öğrencilerin matematik başarısına, problem çözme becerisine ve eleştirel düşünme eğilimlerine etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TUBA TAŞCI

Danışman: Eda Gürlen

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

2024-2025 eğitim-öğretim yılında Hatay ili İskenderun ilçesinde yürütülen bu araştırmada Probleme Dayalı Öğrenme (PDÖ) yaklaşımının, ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin matematik dersindeki akademik başarıları, problem çözme becerileri ve eleştirel düşünme eğilimleri üzerindeki etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte işe koşulduğu karma desenle yapılandırılan çalışmanın nicel boyutu deneysel model, nitel boyutu ise nicel verileri derinlemesine incelemeyi sağlayan çalışması çerçevesinde kurgulanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu ikili öğretim yapan bir okulda farklı zaman dilimlerinde öğrenim gören 25 deney ve 25 kontrol grubu öğrencisi ile deney grubundaki öğrencilerin velilerinden (n=25) oluşan toplam 75 katılımcı oluşturmaktadır. On iki hafta (60 ders saati) süren uygulama sürecinde deney grubunda dersler araştırmacı tarafından PDÖ ilkelerine uygun olarak, kontrol grubunda ise sınıf öğretmeni tarafından mevcut öğretim programı doğrultusunda yürütülmüştür. Veri toplama sürecinde "Akademik Başarı Testleri", "Problem Çözme Becerisi Envanteri" ve "Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği"nden elde edilen nicel veriler ile öğrenci ve velilerle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmelerden sağlanan nitel veriler kullanılmıştır. Deney ve kontrol grubunun son ve ön test puanları farkına ait aritmetik ortalamalarının karşılaştırılması için bağımsız gruplar t testi yapılmıştır. Değerlendirmeler sonucunda deney grubundaki öğrencilerin akademik başarı, problem çözme ve eleştirel düşünme eğilimleri düzeylerinin kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaştığı ve bu farkın deney grubu lehine olduğu saptanmıştır. Nitel bulgular ise PDÖ yaklaşımının dersleri daha ilgi çekici ve keyifli hale getirdiği, senaryo tabanlı grup çalışmalarının kalıcı öğrenmeyi destekleyerek yaratıcılık ve üst düzey düşünme becerilerine olumlu katkılar sağladığı yönündedir.