LİSELERDE ÖĞRENCİ VE ÖĞRETMENLERİN GÜVENLİ OKUL İKLİMİ ALGILARI İLE ÖĞRENCİLERİN AKADEMİK BAŞARILARI ARASINDAKİ İLİŞKİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELDA YILDIRIM
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ŞADUMAN KAPUSUZOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı lise düzeyindeki öğrencilerin ve öğretmenlerin güvenlik algıları ile öğrenci başarısı arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Bu kapsamda Türkiye ve dünyada güvenli okul, güvenli okul iklimi, okul güvenliğini etkileyen faktörler, okul güvenliği şiddet ilişkisi, öğrenci başarısını etkileyen faktörler belirlenmiştir. Güvenli okul ortamının öğrenci başarısı üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Çalışmada aynı zamanda anne-babanın eğitim ve gelir durumunun, ilçenin, okul türlerinin öğrenci güvenlik algısına ve başarısına etkisi de incelenmiştir. Çalışma grubu Ankara Çankaya ve Altındağ ilçelerinde öğrenim gören 332 öğrenci ve 141 öğretmeni kapsamaktadır. Bu çalışmada araştırmacı tarafından hazırlanan güvenli okul öğrenci ve güvenli okul öğretmen ölçekleri kullanılmıştır. Çalışma ilişkisel tarama modelinde desenlenmiştir. Ayrıca katılımcılara yarı yapılandırılmış mülakat soruları sorulmuş ve güvenil iklim kontrol listesi ise araştırmacı tarafından doldurulmuş ve analiz edilmiştir. Araştırma problemi çözümlenirken tek yönlü MANOVA, t-testi, tek ve iki yönlü ANOVA, Welsh testi, Kruskal Wallis H-Testi, Spearman korelasyon katsayısı, Pearson korelasyon katsayısı gibi istatistiksel teknikler kullanılmış ve yarı yapılandırılmış mülakat soruları içerik analizi ile analiz edilmiştir.Çalışmanın bulgularına göre farklı okul türlerinde (Anadolu, meslek, genel lise)öğrencilerin güvenlik algılarında iki alt boyutta farklılık bulunmuştur. Öğrenci başarıları ile güvenlik algıları arasında orta düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Öğretmenlerin güvenlik algıları ile öğrenci başarısı arasında bir ilişki bulunmamıştır. Üniversite mezunu annelerin çocuklarının lise mezunu, lise mezunu annelerin çocuklarının ise ilkokul mezunu annelerin çocuklarından başarıları daha yüksek bulunmuştur. Benzer şekilde Üniversite mezunu babaların çocuklarının lise mezunu, lise mezunu babaların çocuklarının ise ilkokul mezunu babaların çocuklarından başarısı daha yüksek bulunmuştur. Anadolu liseleri, meslek liselerine göre, meslek liseleri ise genel liselere göre daha başarılı bulunmuştur. Anadolu liselerindeki öğrencilerin güvenlik algısı meslek liselerindekine göre, meslek liselerindeki öğrencilerin güvenlik algısı genel liselerindekine göre yüksektir. Güvenlik algısı yüksek olan öğrencilerin daha başarılı oldukları bulunmuştur. Çankaya bölgesindeki öğrenciler Altındağ bölgesindeki öğrencilere göre, kız öğrenciler erkek öğrencilere göre daha başarılı bulunmuştur. Aile gelirlerinin 3000 ve üzerinde olan öğrencilerin başarıları diğer gelir gruplarındaki öğrencilerden daha yüksek olduğu ve ayrıca güvenlik algılarının daha olumlu olduğu bulunmuştur. Öğrencilerin güvenlik algısı ile öğrenci akademik başarısı arasında orta düzeyde başarı bulunmuştur. Öğretmenlerin güvenlik algıları ile öğrencilerin akademik başarısı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Hayatta kendini güvende hisseden öğrencilerin çoğunluğu okulda da kendini güvende hissetmektedir. Benzer şekilde hayatta kendini güvende hisseden öğretmenlerin çoğunluğu okulda da kendini güvende hissetmektedir. Bu bulgu Altındağ ve Çankaya ilçelerindeki altı okul için aynıdır.