Isophya rizeensis (Orthoptera:Tettigoniidae) türünün ekolojik niş modellemesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇAĞAŞAN KARACAOĞLU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SELİM SÜALP ÇAĞLAR
Özet:Anadolu coğrafyası konumu, topografik yapısındaki değişkenlik, iklimsel yapısındaki çeşitlilik ve biyolojik çeşitlilik zenginliği ile çok önemli bir bölgedir. Anadolu?nun jeolojik tarihi ve coğrafik konumu, özellikle buzul dönemlerde birçok tür için sığınak görevi görmesine neden olmuştur. Anadolu?daki canlıların buzul dönemlerdeki coğrafik dağılımlarında oluşan değişikliklerin belirlenmesi ve biyolojik çeşitlliğin korunması açısından iklim değişikliklerinin bu canlıların gelecekteki dağılımlarını nasıl etkileyeceğinin belirlenmesi, ele alınması gereken önemli araştırma konularıdır. Bu fikirden hareketle bu tez çalışması kapsamında Doğu Karadeniz dağlarında bulunan ve Anadolunun endemik türlerinden biri olan çayır çekirgesi Isophya rizeensis Sevgili, 2003 (Orthoptera: Tettigoniidae) türü için BIOCLIM, GARP ve MAXENT Ekolojik Niş Modellemesi yöntemleri kullanılarak türün günümüzdeki, son buzullararası dönemdeki (120 -140 byö), son buzul maksimumu (~21 byö) dönemindeki ve gelecekteki olası dağılım alanları belirlenmiştir. Gelecekteki dağılımın tahmin edilmesi için 2020, 2050 ve 2080 yıllarına ait üç farklı karbon emisyon senaryosu (A1b, A2a, B2a) kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar türün günümüzde dağılım gösterdiği bölgenin son buzul döneminde tür için sığınak görevi gördüğünü göstermektedir. İklim değişikliği senaryolarına göre yapılan gelecek modelleri ise türün populasyonlarının gelecekte ortadan kalkma riski ile karşı karşıya gelebileceğini göstermektedir. Bu tez çalışması Anadolu'nun buzul dönemlerde canlılar için bir sığınak görevi gördüğünü belirtmenin yanında Anadolu'da yaşayan endemik türlerin gelecekteki durumlarının belirlenmesi açısından da önemli sonuçlar ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler: Ekolojik Niş Modellemesi, Isophya rizeensis, Buzul Dönemler, Dağılım