Üstün yetenekli öğrencilere yönelik zenginleştirilmiş öğretim programının bilimsel süreç becerilerine ve başarıya katkısına ilişkin eylem araştırması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GİZEM ÖZDEMİR

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): EDA GÜRLEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, üstün yetenekli öğrencilere yönelik fen bilimleri dersine göre bir programın olmayışı sebebi ile öğrencilerin ihtiyaçları ve bu öğrencilere hizmet veren kurumların uygulamada yaşadığı sıkıntılar dikkate alınarak, üstün yetenekli öğrenciler için "Elektriğin İletimi" ünitesine ilişkin zenginleştirilmiş altıncı sınıf fen bilimleri öğretim programı geliştirmek amacıyla hazırlanmıştır. Araştırmada, var olan uygulamanın eleştirel bir değerlendirilmesi yapılarak, durumu iyileştirmek için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amaçlandığı için araştırma yöntemi eylem araştırması olarak belirlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Ankara ili Çankaya ilçesinde bulunan Yasemin Karakaya Bilim ve Sanat Merkezi'ndeki (BİLSEM), Bilimsel Yetenekleri Fark Ettirme (BYF) programına kayıtlı üstün yetenekli olarak tanılanmış 32 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada daha çok kişiye uygulama yapılabilmesi için araştırmacı üç hafta süre ile hafta içi altı grupla ayrı ayrı çalışmıştır. Bu üç haftalık sürede her bir grupla haftada üç ders saati ders yapılmıştır. Tüm derslere katılan 19 öğrencinin verileri değerlendirmeye alınmıştır. Araştırmanın veri toplama araçlarını "Bilimsel Süreç Becerileri Testi", açık uçlu değerlendirme sorularından oluşan başarı testi, öğrencilere uygulanan yarı yapılandırılmış görüşme formları, etkinliklerin sonunda öğrencilere yazdırılan yansıtıcı günlükler ve araştırmacı tarafından hazırlanan araştırmacı notları oluşturmaktadır. Bilimsel süreç becerilerine ilişkin uygulanan testten elde edilen veriler SPSS. 15 yazılım programında Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi yardımı ile analiz edilmiştir. Açık uçlu sorulardan oluşan başarı testi üç farklı puanlayıcı tarafından değerlendirilmiş, puanlayıcıların değerlendirmeleri arasındaki korelasyona bakılarak puanlayıcı güvenirliği hesaplanmıştır. Yansıtıcı günlük ile yarı yapılandırılmış görüşmeden elde edilen bulgular içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre zenginleştirilen programın öğrencilerin bilimsel süreç becerileri üzerine olumlu katkılarının olduğu ve başarılarını arttırdığı görülmüştür. Öğrenci görüşlerine bakıldığında öğrencilerin ilgi çekici ve daha önce görmedikleri etkinliklerle karşılaşmaktan, bu etkinliklere aktif katılım sağlamaktan, öğrendiklerini günlük hayatla ilişkilendirmekten ve bilgileri yapılandırarak öğrenmelerini daha kalıcı kılmaktan keyif aldıkları görülmektedir. Bu veriler göz önüne alınarak araştırmada, alandaki araştırmacılara ve uygulamacılara yönelik etkili program geliştirme ve uygulama sürecine ilişkin önerilere yer verilmiştir. Anahtar sözcükler: Üstün yeteneklilik, fen bilimleri, zenginleştirilmiş öğretim programı, altıncı sınıf, bilimsel süreç becerileri.