Arı (Apis mellifera L.) venomunun T98G insan glioblastoma hücre hattı üzerindeki sitotoksik etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GAMZE AYAZ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MEHMET ALİ ONUR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma kapsamında, doğal yapıdaki bir bileşik olan bal arısı (Apis mellifera L.) venomunun insan glioblastoma hücreleri (T98G) üzerindeki sitotoksik etkileri incelenmiştir. Çalışmanın ilk aşamasında, Türkiye'nin çeşitli bölgelerinden getirilen bal arılarından (Apis mellifera L.) venom toplandıktan sonra liyofilize edilerek çalışmanın sonraki aşamalarında kullanılmak üzere saklanmıştır. Venomun biyolojik olarak aktifliği sıçan dermisinde gösterilmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında ise arılardan izole edilen venom, uygun hücre kültür ortamında üretilen T98G insan glioblastoma hücreleri üzerinde farklı konsantrasyonlarda konularak, venomun artan konsantrasyonunun hücreler üzerindeki zamana bağlı etkisine, canlı hücre sayım yöntemi olan MTT (3-(4,5-Dimethylthiazol-2yl)-2,5-Diphenyltetrazolium Bromide) ile bakılmıştır. Ayrıca arı venomunun etkinliğini karşılaştırmak üzere pozitif kontrol grubu olarak staurosporine (0.2 µg/ml) kullanılmıştır. Arı venomunun hücrelerin ölümüne neden olduğu ve bu etkinin zamana ve konsantrasyona bağlı olduğu görülmüştür. Hücrelerin yaklaşık yarısının ölümüne sebep olan doz 9.3 µg/ml (IC50) olarak belirlenmiştir. Benzer deneysel aşamalar L929 hücreleri üzerinde de uygulanarak, kanser hücresi dışındaki bir hücre hattı üzerinde sitotoksik etkisi incelenmiştir. Venomun etkisinin hücre tipine bağlı olmadığı görülmüştür.Bu noktada çekirdekte görülen fragmentasyonlar 4,6-diamidino-2-phenylindole (DAPI) ve acridine orange/propidium iodide ikili boyaları ile boyanarak, hücrelerde görülen ölüm şeklinin apoptozis olabileceği düşünülmüştür. 10 µg/ml venom konsantrasyonu hücrelere uygulandıktan 2 saat sonra, hücre çekirdeğinde yoğunlaşmaya ve parçalanmaya sebep olduğu görülmüştür. Elde edilen morfolojik görüntüler, staurosporine uygulanan grup ile benzer çıkmıştır. 24 saat süresince hücrelere uygulanan venomun etkisi, ortama taze besiyeri konulması ile azalmıştır. Taze besiyerine alınan hücrelerin hücre sayıları artmaya başlamış, venomun sitotoksik etkisi ortadan kalkmıştır. 48 saatten daha uzun süre hücrelere uygulanan venomun etkinliği, 72 saatin sonunda azalmaya başlamış ve hücre sayısında artma görülmüştür. Bu durum venomun yarılanma ömrü ile ilişkili olabilir.Tüm bu sonuçlar değerlendirildiğinde, arı venomunun, glioblastoma hücreleri üzerinde sitotoksik etkisi olduğu ve bu etkininin programlı hücre ölüm mekanizması ile gerçekleşebileceği düşünülmektedir.