Kadın ve erkek okul müdürlerinin fraktal liderlik uygulamalarının karşılaştırmalı bir analizi (Mbale, Uganda)
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMADI BISASO SSALI
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ŞEFİKA ŞULE ERÇETİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, kadın ve erkek okul müdürlerinin fraktal liderlik uygulamalarına ilişkin öğretmenlerin görüşlerini belirlemek ve karşılaştırmak amacıyla yapılmıştır. Araştırma, tarama modelinde (hem tekil hem de ilişkisel olarak) gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evreni, Mbale il merkezindeki seçilen 3 kadın müdür ve 3 erkek müdür tarafından yönetilen 6 lisede kadrolu olarak görev yapan 419 öğretmenden meydana gelmektedir. Araştırma tüm evren üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma sürecinde tüm evren içerisinden 343 öğretmene ulaşılabilmiş ve araştırmadan 313 geçerli anket elde edilmiştir. Araştırmada, kadın ve erkek okul müdürlerinin fraktal liderlik uygulamaları ile ilgili öğretmenlerin görüşlerinin belirlenmesi amacı ile araştırmacı tarafından geliştirilen 'Fraktal Liderlik Uygulamaları Anketi' (FLU-A) adlı veri toplama aracı kullanılmıştır. Kadın ve erkek okul müdürlerinin fraktal liderlik uygulamaları; desen bütünlüğü oluşturan paylaşılan amaç ve değerler, sürekli iyileştirme, fikirler ve çözümlerine evrensel katılım, fonksiyonel düzeyde karar verme, entelektüel sermayenin kaynağı olarak çalışan gelişimine bağlı liderlik, içe yerine dışarı doğru yönlendirilmiş rekabet enerjisi, bir bütün olarak sistem ile her çalışanın hedeflerinin uyumu, çevre ve değişim ile başa çıkmak için uygun yetenek / kabiliyet, güç ve kaynakların yerelleşmesi, iş süreçleri, bilgi transferi ve öz-gelişme liderlik boyutları ile sınırlandırılmıştır. Kadın ve erkek okul müdürlerinin fraktal liderlik uygulamalarına ilişkin öğretmenlerin görüşlerinin belirlenmesinde frekans, yüzde hesaplamaları ve aritmetik ortalama kullanılmıştır. Kadın ve erkek okul müdürlerinin fraktal liderlik uygulamalarına ilişkin öğretmenlerin görüşlerinin; okul tipi, cinsiyet, medeni durum, yaş, eğitim düzeyi, ve mesleki kıdem değişkenlerine göre farklılık bulunup bulunmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla, ikili küme değerlendirilmesinde 'Bağımsız Gruplararası t Testi', ikiden fazla küme değerlendirilmesinde ise 'Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA)' istatistik tekniği kullanılmıştır. Araştırmada yapılan ANOVA testi sonucunda, görüşler arasında anlamlı farklılık tespit edilen durumlarda farklılığın hangi alt gruplardan kaynaklandığı incelenmiştir. Bu işlemden önce grupların varyanslarının homojen olup olmadığını belirlemek üzere Levene'nin testi sonuçları incelenmiş ve Varyans analizi sonunda ise 'F' Testi sonuçlarının anlamlı olduğu durumlarda yaygınlıkla kullanılan 'LSD' (Fisher's Least Significant Difference) testi uygulanmıştır. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde 0.05 anlamlılık düzeyi olarak kabul edilmiş ve 'SPSS 23.0 for Windows' paket programından yararlanılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre; erkek okul müdürlerinin fraktal liderlik uygulamalarında genel olarak orta düzeyde başarılı oldukları ancak, kadın okul müdürlerinin fraktal liderlik uygulamalarında genel olarak düşük düzeyde başarılı oldukları ortaya çıkmıştır. Kadın ve erkek okul müdürlerinin fraktal liderlik uygulamaları ile ilgili öğretmen görüşleri; görev yaptıkları okul türü, yaş, eğitim düzeyi ve mesleki kıdem düzeylerine göre farklılık gösterirken cinsiyet ve medeni durum değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilememiştir. Araştırma sonuçlarına göre kadın ve erkek okul müdürlerinin fraktal liderlik uygulamalarını daha etkili biçimde yapabilmesi için uygun girişimlerin ortaya konması gerekli görülmektedir. Anahtar Sözcükler: Fraktal, liderlik, fraktal liderlik, müdür, öğretmen, kaos, karmaşıklık, algı