Türkiye'deki Kürt ayaklanmaları ve Kürt ulusçuluğunun oluşum ve gelişimine etkileri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ABDULKADİR ONAY
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ALİ ÇAĞLAR
Özet:Bu çalışmada, Türkiye'de Kürtler tarafından meydana getirilen çeşitli ayaklanma ve oluşumların, bir Kürt Ulusçuluğu bilinci içinde yapılıp yapılmadığı, ortaya çıkan ayaklanmaların aralarında bir süreklilik ilişkisinin mevcut olup olmadığı ve bu hareketlerin Kürt Ulusçuluğunun oluşum ve gelişimine etkilerinin bulunup bulunmadığı incelenmektedir. Anadolu ve Ortadoğu'da halen bulundukları coğrafyaya Türklerden önceki tarihlerde geldikleri ileri sürülen Kürtlerin, belgelendirilebilen verilere göre, kendilerine ait olduğu ifade edilebilecek kalıcı bir devlet kuramadıkları bilinmektedir. Özellikle 21'inci yüzyılın başından itibaren Kürtlerin yaşadığı Türkiye, İran, Irak ve Suriye devletlerinde ya bir savaş veya iç savaş, ya da bir ayaklanma girişimi ile Kürtlere devlet kurdurulması yolunda önemli gelişmelerin cereyan ettiği gözlenmektedir. Farklı ülkelerde Kürtçü hareketlerin safhaları ve kırılma noktaları, içinde bu hareketlerin yer aldığı devletlerin özel koşullarıyla ilgili olarak farklılık göstermektedir. Kürt Irkı, Kürt Kimliği ve Kürt Ulusçuluğu konularının ayrıntılı bir incelemesi yapılmadan Kürtçülük temelli ayaklanmaların incelenemeyeceği düşüncesiyle ve bu konuların teorik bir temele oturtulabilmesi maksadıyla, etnisite, ulusçuluk, ayaklanma ve ayaklanmaya karşı koyma konularındaki kuramsal çalışmaların ayrıntılı olarak ele alınması gerekmektedir. Kürt ulusçuluğu ve Kürtçü ayaklanmalar konusunun, "ulusçuluğun mu ilk olarak ulusları yarattığı, yoksa ulusların mı ulusçuluğun oluşmasını sağladığı" yolundaki tartışmalardan müstesna olmadığı görülmektedir. Ulusçuluk kuramlarının Kürtçü ayaklanmalar bağlamında ele alınmasının, Kürt ulusçuluğu ve Kürt ayaklanmaları bağlantısının anlaşılmasına katkıda bulunması mümkündür. Ayrıca, Osmanlı İmparatorluğu'nun son yüzyılında ve Türkiye Cumhuriyeti'nde ortaya çıkan Kürtçülük kökenli hareketleri sistematik bir şekilde inceleyerek Kürtçü ayaklanmalar olgusunu teorik bir temele oturtmak, günümüz Kürtçü ayaklanma sorununun anlaşılmasına ve çözümlenmesine katkı sağlayabilecektir.