Aktif bireylerde düzenli egzersizle birlikte beta-hidroksi beta-metilbütirat (HMB)) tüketiminin vücut kompozisyonu ve kan lipitleri üzerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Spor Bilimleri ve Teknolojisi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YASEMİN GÜZEL
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HÜSEYİN HÜSREV TURNAGÖL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Beta-hidroksi beta-metilbütirat (HMB), esansiyel aminoasitlerden lösinin bir metabolitidir. HMB, farklı biyokimyasal mekanizmalar üzerinden etkinlik göstermektedir. Hayvanlarla yapılan birçok çalışmada ve birkaç insan çalışmasında, HMB'nin protein sentezini MTOR yolunun etkinliğini artırarak stimule ettiği, proteazamların etkinliğini azaltarak protein yıkımını inhibe ettiği, bu yollarla vücut kompozisyonunun değişimini etkilediği (vücut kas kitlesini artırırken, yağ kitlesini azalttığı) ve kas hasarını azalttığı gösterilmiştir. Ancak insanlarda, HMB'nin egzersizle birlikte verilmesinin vücut kompozisyonu ve kas hasarı üzerine net etkileri hala tartışılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, fiziksel olarak aktif, sağlıklı erkek bireylerde, HMB suplementasyonu ile birlikte egzersizin vücut kompozisyonu, kas hasarı göstergeleri ve kan lipit profili üzerine etkilerini incelemektir. Çalışmaya sağlıklı, fiziksel olarak aktif, yaşları 26.9 2.01 yıl, boy uzunlukları 177.15 4.43 cm, vücut ağırlıkları 78.4 10.7 kg, BKI'leri 24.9 3.19 kg/m² olan, 17 gönüllü erkek katılmıştır. Çalışma çift kör, plasebo kontrollü ve randomize olarak gerçekleştirilmiştir. 17 gönüllü denek iki gruba ayrılmıştır. HMB+Egzersiz ve Plasebo+Egzersiz grupları 14 gün süresince günde 3 gr HMB veya 3 gr plasebo almışlardır. Her iki grup, 14 gün boyunca haftada 5 gün, günde 100-120 dk kuvvet antrenmanı ve dayanıklılık antrenmanı yapmışlardır. Çalışma sırasında deneklerin besin tüketim kayıtları tutulmuş, çalışma öncesi ve sonrasında antropometrik özellikleri, kan lipit profili ve kas hasarı indirek göstergeleri ölçülmüştür. Çalışmada elde edilen veriler SPSS 16.0 paket programında analiz edilmiştir. Çalışma öncesi ve sonrası Plasebo+Egzersiz ve HMB+Egzersiz grupları arasındaki fark Mann-Whitney U testi ile, grupların çalışma öncesi ve sonrası kendi içlerindeki farklar ise Wilcoxon Eşleştirilmiş İki Örnek Testi ile test edilmiştir. Çalışma sonrası her iki grubun, total vücut suyu yüzdesindeki artış, vücut yağ yüzdesi (%) ve vücut yağ ağırlığındaki (kg) azalmalar anlamlıdır (p<0.05). HMB+Egzersiz grubunda, Plasebo+Egzersiz grubuyla karşılaştırıldığında, vücut kas kitlesindeki artış ve bel/kalça oranındaki azalmalar anlamlıdır (p<0.05). Sonuç olarak, bu çalışma kapsamında HMB'nin egzersize ek olarak kan lipit profiline, vücut yağ yüzdesine ve kas hasarı göstergelerine (CK ve LDH) önemli bir katkısı görülmemektedir. Kas kitlesinde oluşturduğu değişiklik ise literatürle uyumlu olarak bulunmuştur. Bununla beraber, egzersiz şiddeti, hacmi, sıklığı ve suplementasyon süresi farklı şekilde düzenlenmiş çalışmalar, ileride konunun daha iyi aydınlatılabilmesine yardımcı olacaktır.Anahtar Kelimeler: Kas kitlesi, BKI, CK, LDH, egzersiz