Türkiye'deki Sağlık Bakanlığı'na bağlı ağız ve diş sağlığı merkezlerinin veri zarflama analizi ile göreceli teknik verimliliklerinin ölçülmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Yönetimi A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YASEMİN ÖZDEMİR

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): İSMET ŞAHİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, Türkiye'deki Sağlık Bakanlığı (SB)'na bağlı ağız ve diş sağlığı merkezlerinin (ADSM) teknik verimlilik düzeylerini ölçmek ve göreceli olarak verimsiz bulunan ADSM'lerinin verimli hale gelebilmesi için girdi ve çıktı değişkenlerindeki olası değişim potansiyellerini değerlendirmektir. Bu çalışmada, çoklu girdi ve çıktı kullanımını sağlayabilen nonparametrik bir yöntem olan Veri Zarflama Analizi (VZA) kullanılmıştır. Araştırmada, girdi yönelimli Ölçeğe Göre Değişken Getiri (VRS) modeli teknik verimlilik analiz modeli benimsenmiştir. Araştırmaya, benzer girdi-çıktı değişkenlerine ve aynı yönetimsel düzene sahip benzeşik KVB (Karar Verme Birimi) olan 115 ADSM alınmıştır. Gözlem kümesindeki ADSM'lerinde çalışan tam zamanlı diş hekimi sayısı, hemşire sayısı, diş protez teknisyeni sayısı ve cihaz teknisyeni gibi diğer personel sayısı ile hizmet üretim giderleri girdi değişkeni olarak; sevk oranları ile en çok yapılan işlemler olan normal çekim sayısı, cerrahi çekim sayısı, uygulanan dolgu işlemi sayısı, uygulanan kanal tedavisi sayısı, uygulanan sabit ve diğer protez sayısı ve detertraj (diş temizleme) işlem sayısı çıktı değişkeni olarak alınmıştır. Gözlenen değişkenlere ilişkin verilere Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı ve Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü Ağız ve Diş Sağlığı Şubesi'nden gerekli yazılı prosedürler çerçevesinde erişilmiştir. Araştırma sonucunda Sağlık Bakanlığı'na ait ADSM'lerinin Ölçeğe Göre Sabit Getiri (CRS) modeli teknik verimlilik analizi sonucunda 70'i, VRS modeli teknik verimlilik analizi sonucunda 50'si verimsiz bulunmuştur.