Çoklu ilaca dirençli kanser hücre hattına nanopartiküllerle ilaç aktarımı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Nanoteknoloji ve Nanotıp A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEMA TUNCER
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MEHMET ALİ ONUR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Disiplinlerarası bir bilim olan Nanoteknoloji ve Nanotıp uygulamaları giderek yaygınlaşarak geleneksel tedavilerin yerini almaya başlamıştır. Bilindiği üzere kemoterapi, radyoterapi ve/veya cerrahi yöntemlerle iyileştirilmeye çalışılan kanser gibi pekçok hastalık tedavinin başarısını ve etkinliğini son derece azaltmaktadır. Klasik kemoterapi ilaçlarının vücutta istenen bölgeye gidememesinin yanısıra, kanserli hücrelerde terapötik dozlara da ulaşılamamaktadır. Böylece nanoteknolojinin önemli çalışma alanlarından olan biyouyumlu taşıyıcılardan (nanopartiküllerden) yararlanılarak kanser teşhis ve tedavisinde ciddi çalışmalar yapılmaktadır. Bu tez çalışmasında, bir kanser ilacının (doksorubisin) polimerik nanopartiküllere yüklenmesi ve salımının belirlenmesi, ilaç dirençli Küçük Hücreli Akciğer Kanser Hücresi (KHAKH) ve Küçük Hücreli Olmayan Akciğer Kanser Hücresi (KHOAKH) hattında (H69AR ve H1299); nanopartikül ile birlikte hücrelere verilerek apoptoza uğrayan hücre oranının, hücre proliferasyonunun ve sitotoksisitesinin belirlenmesi, son olarak ortamda kuersetin (bir biyoflavonoid) varlığında ilaç yüklü partiküllerin hücrelere verildiğinde apoptoz, proliferasyon ve toksisitesinin karşılaştırmalı olarak tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Tez çalışmasında kuersetin ile ilaç dirençli küçük hücreli akciğer kanser hücrelerinde ilaç direncinin yıkılarak ve nanopartiküllerle bu hücrelere etkin dozda ilaç aktarımının sağlanarak apoptoza yönlendirilmesi hedeflenmektedir. Bu amaçla, çalışmanın ilk kısmında kitosan nanopartiküllerin sentezi, karakterizasyonu ve ilaç salım çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Bunun için öncelikle düşük molekül ağırlıklı kitosan polimerinin, bir zayıf asit olan asetik asit içerisinde çözünmesi sağlanmış, daha sonra uygun pH'ya ayarlanarak kitosanın çapraz bağlayıcısı olan Tripolifosfat (TPP) ile etkileştirilmiş, böylelikle kitosan nanopartiküller elde edilmiştir. Hazırlanan nanopartiküllerin fizikokimyasal özelliklerinin belirlenmesi amacıyla boy dağılımı, parçacık yüzey yükü analizlerine bakılmış ve morfolojik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla AFM ( Atomik Kuvvet Mikroskobu) tekniğinden yararlanılmıştır. Elde edilen nanopartiküllerin optimizasyonu sağlandıktan sonra doksorubisin kanser ilacı, in-vitro salım profilinin belirlenmesi amacıyla partiküllere yüklenmiş ve ilaç salımının zamana bağlı olarak kontrollü salım grafiği çıkarılmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında ise, hazırlanan ilaçlı nanopartiküllerin kuersetin ile birlikte hücreye verilerek, hücrelerdeki sitotoksisite, proliferasyon oranları karşılaştırılmalı olarak incelenmiştir. Ölen hücrelerin morfolojik değerlendirmelerinin yapılması amacıyla ikili boyama metodu kullanılarak hücrelerin apoptotik-nekrotik indeksleri çıkartılmıştır. Ve hücre proliferasyonlarının zamana bağlı değişimleri RTCA (Tam Zamanlı Hücre Analizi) sistemiyle desteklenmiştir. Elde edilen sonuçlar kuersetin yüklü ilaçlı nanopartikülün kanser tedavisinde olası bir kemoterapötik seçenek olduğunu göstermiştir.