Ordu dergisi: Silahlı Kuvvetler Dergisi (1950-1981)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYTAÇ KEPİR
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): YASEMİN DOĞANER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada Mart 1950 ile Aralık 1981 tarihleri arasında Genelkurmay Başkanlığı tarafından üç ayda bir yayınlanan Ordu Dergisi (Silahlı Kuvvetler Dergisi) incelenmiştir. Çalışmamızda dergideki yazıların yaklaşık beşte birini oluşturan daha çok askeri okuyuculara mesleki açıdan yardımcı olabilecek, Türkiye'nin NATO'ya girişinden itibaren hızla değişen teknolojik, taktik ve askeri teknik gelişmelerle ilgili çok fazla askeri teknik terimler içeren konular hariç yazı, haber ve şiirler vb. bütün yazılar gözden geçirilmiştir. Dergi resmi bir kurumun süreli yayını olarak yayın hayatında sürekli yenilenerek kendini geliştirmiş, bugünkü seviyesine gelmiştir.Çalışma giriş dışında dört bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın girişinde derginin çıkarılma amacı, tarihi gelişimi, şekli, konularının ve yazarlarının özellikleri gibi teknik konular değerlendirilmeye çalışılmış ve inceleme yöntemi anlatılmıştır. Birinci bölümde derginin tarihi konular hakkındaki yazıları incelenerek, konu hakkındaki görüşleri belirlenmeye çalışılmış, ikinci bölümde Türk Silahlı Kuvvetlerinin iç ve dış gelişmelerden doğan, kendini yenilemek ve çağa ayak uydurmak adına takip ettiği daha çok askeri gelişmelere yer verilmiştir. Üçüncü bölümde dönemin yapısı gereği hızlı ve çok yönlü uluslar arası ve yurt içindeki güncel siyasi, askeri vb. gelişmelere yönelik derginin bakış açısı ortaya konmaya çalışılmış, dördüncü bölümde ise Türk Silahlı Kuvvetlerini ve daha genel anlamda Türkiye'yi ilgilendiren sosyal ve kültürel konulardaki yazıları incelenerek bazı değerlendirmeler yapılmaya çalışılmıştır. Sonuç bölümünde ise derginin, dünya ve Türkiye açısından hızlı değişim ve gelişmelerin yaşandığı dönem hakkındaki görüşlerinin genel bir değerlendirmesi yapılmıştır. Bu değerlendirmeler yapılırken TSK'nın resmi görüşleri değil, kendi fikirlerimiz ortaya konulmuştur.Bu dönemin gelişmeleri dergiyi de etkilemiş, 1950-1961 yılları arasında özellikle İkinci Dünya Savaşının etkisiyle dergide daha çok savaşın sonuçlarından ortaya çıkan gelişmeleri inceleyen yazılar yayınlanmıştır. Bu açıdan İkinci Dünya Savaşı'nın etkilerinin daha çok askeri bakımdan görülmesi açısından derginin önemli kaynaklar arasında olduğunu söyleyebiliriz. Sonuçlar görülürken dikkat çeken husus Türkiye'deki siyasi partilerle ilgili herhangi bir yazı yazılmamış olmasıdır. Dergi bu yönüyle bahsedilen dönem aralığında siyasi atmosferin dışında kalmıştır. 1960 Askeri Müdahalesi sonrası ise 1961 yılından itibaren dergi deyim yerindeyse kabuk değiştirmiş, sosyal ve kültürel konuları da kapsayan yazılara ağırlık vermiştir. 1961'den itibaren Ordu Dergisi ismi değişerek Silahlı Kuvvetler Dergisi ismini almıştır. Derginin bu önemli gelişmeden itibaren 1950'li yıllardaki siyasetten uzak duruşunda bir değişme olmuş, 27 Mayıs 1960 Askeri Müdahalesi'nden önceki dönem birkaç yazıda eleştirilmiştir. Ancak bu dönem uzun sürmemiş dergi tekrar parti konularından kendini soyutlamıştır.