Yoğunluk ayarlı radyoterapi (YART) tekniğinde in vivo dozimetri için elektronik portal görüntüleme sistemi (EPİD) ve diyot dedektörlerin kullanılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Klinik Onkoloji A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FAZLI YAĞIZ YEDEKÇİ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): METE YEĞİNER, HÜSNÜ FADIL AKYOL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yoğunluk Ayarlı Radyoterapi (YART) üç boyutlu konformal radyoterapi tekniklerinin gelişmiş bir yöntemidir. YART tekniğinde hastaya özgü kalite kontrolleri çok önemlidir. Sıklıkla bu kontroller tedavi öncesi yapılmaktadır. Ancak tedavi sırasında hasta anatomisinde kiloya ya da ödeme bağlı değişiklikler görülebilmektedir. Tedavi öncesi yapılan kalite kontrolleri bu noktada yetersiz kalmakta ve in-vivo ölçümlere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada diyot dedektörlerin ve elektronik portal görüntüleme sisteminin (EPID) YART planlarının in-vivo dozimetrisinde kullanılabilirliği araştırılmıştır. Diyot ölçümleri için daha önceden tedaviye girmiş 10 baş boyun hastasının tedavi planları seçilmiştir. Dinamik YART tekniğiyle yapılmış bu planlar aynı zamanda statik YART planlarına da dönüştülmüştür. Elde edilen 20 YART planı evrensel fantom üzerine tek tek taşınarak diyot ve iyon odaları ile ölçümler alınmıştır. Alınan ölçümler tedavi planlama sisteminden (TPS) elde edilen dozlar ile karşılaştırılmıştır. Sonuçlarımız diyot dedektörlerin hem statik hem de dinamik YART planlamaları için in-vivo dozimetride kullanılabileceğini göstermektedir. Hasta anatomisine daha yakın bir yapısı olan Alderson Rando® fantom üzerinde de test edilen diyot ölçümleri diyotların YART planları için in-vivo dozimetride kullanılabileceğini göstermektedir. Fakat ölçüm tecrübemize dayanarak diyotların hasta ya da Rando® fantom üzerindeki pozisyonlamasının dikkatli yapılması gerektiğini önermekteyiz. EPID ile tedavinin 1, 15, ve 33. günü alınan geçen radyasyon ölçümleri gama analizi yöntemi ile karşılaştırılmıştır. 1 ve 33. gün alınan ölçümlerin gama analizi sonucu elde edilen hatanın 1 ve 15. gün alınan ölçümler arasında yapılan analize göre daha fazla olduğu görülmüştür. Gama analizinde artan bu hata ile hastaların kilo kayıpları ve boyun çevresindeki incelmeler arasında bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Sonuçlarımız YART planlarında fraksiyonlar arasında oluşabilecek hataların algılanması açısından EPID' in in-vivo ölçümlerde kullanılabileceğini göstermektedir. Çalışmamızda iş yükü açısından 15 günde bir alınan EPID ölçümlerinin hataların zamanında algılanması açısından 5 günde bir alınmasını önermekteyiz.