Ortaokul öğrencilerinde dijital oyun bağımlılığının psikolojik iyi oluş, yaşam doyumu ve öz-yeterlikle ilişkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP ALEYNA PEÇE
Danışman: Meliha Tuzgöl Dost
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, ortaokul öğrencilerindeki dijital oyun bağımlılığının cinsiyet, dijital cihaza sahip olma süresi ve dijital cihazları başlıca kullanım amacı gibi kişisel değişkenlerin yanı sıra psikolojik iyi oluş, yaşam doyumu ve öz-yeterlik değişkenleri açısından incelemeyi amaçlamaktadır. Ortaokul kademesinde eğitim görmekte olan 490 öğrenci çalışmada yer almıştır. Araştırmada Çocuklar İçin Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği, Stirling Çocuklar İçin Duygusal ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği, Çocuklar için Yaşam Doyumu Ölçeği, Çocuklar için Öz-yeterlik Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Değişkenler arası ilişkiler Pearson korelasyon yöntemiyle incelenmiş; psikolojik iyi oluş, yaşam doyumu ve öz-yeterlik değişkenlerinin ortaokul öğrencilerinde dijital oyun bağımlılığını yordama gücü çoklu doğrusal regresyon analiziyle değerlendirilmiştir. Sonuçlar, dijital oyun bağımlılığı ile diğer değişkenler arasında anlamlı ilişkiler olduğunu göstermektedir. Analizler erkek öğrencilerin dijital oyun bağımlılığı puanlarının kız öğrencilere kıyasla anlamlı şekilde yüksek olduğunu göstermektedir. Farklı sınıf düzeylerindeki öğrencilerin dijital oyun bağımlılığı puan ortalamaları arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır. Diğer yandan dijital cihaza sahip olma süresi ve amacı ile dijital oyun bağımlılığı puanları arasında ilişkiler tespit edilmiştir. Dijital cihaza sahip olan öğrenciler arasında, 5 yıl ve üzerinde sahip olanlar ile 0-1 yıl ve 3-5 yıl süreyle sahip olanlar ve hiç sahip olmayanlar arasında dijital oyun bağımlılığı puanları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Dijital cihazları başlıca kullanım amacına göre ise mesajlaşma-görüntülü konuşma ve film-dizi izleme amaçlarını belirten öğrencilerin dijital oyun bağımlılığı puanları, oyun oynama ve sosyal medya paylaşımları amaçlarıyla dijital cihazları kullananlardan anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur. Dijital oyun bağımlılığı, psikolojik iyi-oluş, yaşam doyumu ve özyeterlilik değişkenleri arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Psikolojik iyi oluş ve yaşam doyumu değişkenleri dijital oyun bağımlılığını anlamlı olarak yordamamaktayken öz-yeterlik değişkeninin dijital oyun bağımlılığı için anlamlı bir yordayıcı olduğu saptanmıştır.