İntihar mektuplarının psikodilbilimsel içerik ve tür özellikleri bağlamında incelenmesi: Adli dilbilimsel bir yaklaşım

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Adli Bilimler A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: UTKU TANRIVERE

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AYŞE ZEYNEP AYDIN

Özet:

İntihar edecek kişilerin yazdıkları mektuplar, bu edimi anlamak ve yorumlayabilmek adına önemli dilsel veriler içermektedir. Buna rağmen Türkçe intihar mektupları günümüze dek dilbilimsel bir incelemeye derinlemesine konu olmamış, bu nedenle, bu tez kapsamında intihar mektuplarının tür ve içerik özellikleri çalışılmıştır. Elde edilen bulguların, gelecekte yapılacak ilgili çalışmalara da bir temel teşkil etmesi hedeflenmektedir. Bu tez çalışması kapsamında elde edilen yirmi dört gerçek ve yirmi üç sahte intihar mektubu incelenmiştir. Bu mektuplar üzerinde içerik ve tür analizleri uygulanmıştır. İçerik analizi kapsamında, intihar motivasyonu gibi "güçlü bir dürtü"nün metinde yaratacağı varsayılan psikodilbilimsel yansımalar, istatistiksel olarak tespit edilmiştir. Tür analizi; sözcük-dilbilgisel özellikler ve bilişsel yapı (altsözce analizi) bağlamında iki ayrı başlık altında gerçekleştirilmiştir. Tür analizinin bir başlığı olan sözcük-dilbilgisel özellikler de aynı şekilde istatistiksel olarak tespit edilmekte ve sunulmaktadır. Diğer yandan bilişsel yapı analizi kapsamında ise mektuplarda yer alan altsözceler ve dizilimleri tespit edilmiş, sonuçlarına istatistiksel olarak da yer verilmiştir. Elde edilen sonuçlar, güçlü bir dürtü olarak intihar motivasyonunun; mektuptaki psikodilbilimsel içerik özelliklerini beklenilen yönde etkilediğini fakat bu özelliklerin ayırt edici olmadığını göstermektedir. Ortak iletişimsel amaçları dolayısıyla bir tür olarak ele alındıklarında ise gerçek ve sahte mektuplar arasında, intihar edecek kişinin psikolojik durumu dolayısıyla hem sözcük-dilbilgisel özellikler, hem de bilişsel yapı bakımından birtakım farklılıklar bulunmakta ancak intihar mektupları, özgün bir tür teşkil etmektedir.