Etno-dinsel bir kimlik olarak Alevi Kürtlüğün inşası
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SABIR GÜLER SEVLİ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): METE KAAN KAYNAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye'deki Alevi Kürtlerin, "çoklu bir azınlık olma hali" olarak nitelendirilebilecek "ötekinin ötekisi" olma konumlarının yarattığı özgün durumun ve bu özgün durum üzerinden toplumsal ve siyasal alanda geliştirilen söylemlerin, bir "Alevi Kürt" kimliğinin oluşumuna yol açıp açmadığı, Alevi Kürt kimliğinin tarihsel süreç içerisinde izlediği seyir ve bu tarihsel süreçte kimliğin sürekliliğini ve yenilenmesini sağlayan unsurların hangi durumlarda kimliğin toplumsala ve siyasala kabul ve uyumunu sağladığını ortaya koymak bu tezin amacıdır. Çalışmanın coğrafi anlamdaki sınırı Türkiye'deki Alevî Kürtlerdir. İran ve Irak'ta Ehl-i Hak, Yaresan ve Kakailer gibi farklı adlar altında Alevîlikle yakın bağları bulunan inanç sistemlerine sahip Kürt grupların olduğu bilinmektedir. Diğer yandan yine bu ülkelerde Şii Kürt gruplar da bulunmaktadır. Bu gruplar sadece Türkiye'deki Alevî Kürtlerle ilişkileri bağlamında çalışmanın konusuna dâhil edilmişlerdir. Çalışma literatür taraması temelli olmakla birlikte Alevî Kürtlerin yaşadıkları coğrafya dikkate alınarak olanaklar çerçevesinde ulaşılabilen kişilerle yapılan yüz yüze görüşmelerden elde edilen sonuçlar da ilgili yerlerde değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Günümüzde kendilerini "içeriden" ve "dışarıdan" "Alevî Kürt" olarak tanımlayan sayıları az olmamak kaydıyla insanlar bulunmaktadır ve bu tez kapsamında yapılan yüz yüze görüşmelerden elde edilen bulgular da bu doğrultudadır. Bugün "Alevî Kürt" adı altında billurlaşan bu kimliğin tarihsel çekirdeğini soy, sülale, aşiret ve ocak şeklinde beliren "etnik kategoriler" ya da "etnik gruplar" oluşturmaktadır. Etnik gruplar; dinsel reformlar, savaşlar, ayaklanmalar, devlet kurma, etnik seçilmişliğe dair mitler, vb. unsurlarla kimliğin tarihsel olarak sürekliliğini ve yenilenmesini sağlamışlardır. Alevî Kürt kimliği 20. Yüzyıl'la birlikte Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşu, 1921 tarihli Koçgiri İsyanı, 1925 Şeyh Said İsyanı, 1937-38 Dersim Harekâtı ve Katliamı, 1980 sonrası yükselen Kürt hareketi gibi tarihsel olaylarla inşa edilmekle birlikte bu inşa, Alevi Kürt etno-dinsel kimliğin durumsal ve tarihsel karakterine vurgu yapmaktadır. Anahtar Sözcükler Kimlik, Alevî Kürtler, Etnik Gruplar, Kimliğin İnşası, Süreklilik ve Yenilenme, Durumsal