Fen ve teknoloji dersi 7. sınıf ders kitabı ve Öğretmen Kılavuz Kitabının laboratuvar kullanım tekniği açısından incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZGÜR BULDUK

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): CEMİL AYDOĞDU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Kitabı (FTDK) ve Öğretmen Kılavuz Kitabı (ÖKK)'nın laboratuvar kullanım tekniği açısından incelenmesi amacıyla yapılan bu araştırmada, 2013 - 2014 eğitim öğretim yılında ortaokullarda kullanılmakta olan MEB Yayınları 7. Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Kitabı ile MEB Yayınları 7. Sınıf Öğretmen Kılavuz Kitabı kullanılmıştır. Laboratuvar kullanımının önemli bir yer tuttuğu Fen ve Teknoloji derslerinde birincil kaynak olan ders kitapları ve öğretmen kılavuz kitaplarının da uygulamaya dönük etkinliklere hizmet etmesi gerekmektedir. Buna ilaveten söz konusu kaynakların laboratuvar kullanım tekniği açısından öğrenci ve öğretmenleri yönlendirmesi gerekmektedir. Araştırmada doküman incelemesi yöntemi kullanılarak incelenen 7. Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Kitabı ve Öğretmen Kılavuz Kitabından elde edilen veriler içerik analizi ve betimsel analiz tekniği ile çözümlenmiştir. Doküman olarak MEB Yayınlarının 2013 yılında yayınlanan 7. Sınıf FTDK ve ÖKK kullanılmıştır. Araştırmada verilerin analizine başlanılmadan önce laboratuvar kullanım tekniği ile ilgili alan yazından elde edilen bilgiler ışığında 7. Sınıf FTDK ve ÖKK öncelikle bütünsel olarak incelenmiş ve kitaplarda sadece birer sayfa halinde yüzeysel açıklamaların yapıldığı görülmüştür. Daha sonra FTDK'nda yer alan etkinlikler laboratuvar kullanım tekniğine uygunlukları yönünden tek tek incelenmiştir. Kitapta yer alan deneysel etkinlikler bu bakış açısıyla tek tek analiz edilerek kodlar verilmiştir. İçerik analizi için alan yazından elde edilen bilgiler ışığında temalar oluşturulmuş ve araştırmacının her etkinlik için tek tek yaptığı yorumlar anlamlı kodlara ayrılarak uygun temalarla eşleştirilmiştir. Analizler sonucunda elde edilen kodlardan yararlanılarak tema ve alt temalar belirlenmiştir. FTDK ve ÖKK'ndaki ilgili sayfalar aynen alınarak ve doğrudan alıntılar yapılarak betimsel bir yaklaşım benimsenmiştir. Betimlemeler arasındaki ilişkilerden genellemelere ulaşılmaya çalışılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda incelenen 7. Sınıf FTDK ve ÖKK'nın laboratuvar kullanım tekniği bakımından yetersiz olduğu sonucuna varılmıştır. Betimsel analiz bulguları içerik analizi bulgularını destekler niteliktedir. Araştırma sonunda ders kitabı ve kılavuz kitap yazarlarına, araştırma yapanlara, kitap inceleme ve seçme ile ilgili kuruluşlara önerilerde bulunulmuş olup araştırmanın laboratuvarda yaşanan kazaların nedenlerinin belirlenmesine de katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar sözcükler: Fen ve Teknoloji, laboratuvar kullanım tekniği, ders kitabı, öğretmen kılavuz kitabı