Türkçe satıraltı bir sözlük: Kitābü'l-Müsellese


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TUĞBA POÇAN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ŞÜKRÜ HALUK AKALIN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kitābü'l-Müs̠elles̠e, 9.yy'da Kutrub tarafından Arapça olarak hazırlanmış bir sözlüktür. 16.yy'da Türkçe satıraltı oluşturularak sözlüğe satıraltı çeviri niteliği kazandırılmıştır. Bu konuyu seçmemizin sebebi, satıraltı Türkçe el yazması biçimiyle ilgili daha önce hazırlanmış herhangi bir çalışmanın bulunmamasıdır. Ayrıca; daha çok Kur'an-ı Kerim'i anlamak için uygulanan satıraltı çeviri tekniğinin bir sözlükte denenmesi dikkat çekmiştir. Metin 16.yüzyıl sözvarlığı açısından da ayrıca önem taşımaktadır. Satıraltı karşılıklar oluşturulurken kullanılan çeşitlilik ve metinde yer alan bazı gramer parçaları da ilgi çekici olmuştur. Çalışmamız üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; kısa bir girişin ardından metindeki 16.yüzyıla ait sözvarlığından hareketle teorik bir bölüm hazırlanmıştır. İkinci bölümde ise sözlük çeviri yazıya aktarılmıştır. Son bölümde ise maddebaşlarının alfabetik dizinine yer verilmiştir. Kitābü'l-Müs̠elles̠e, 9.yy'da Kutrub tarafından Arapça olarak hazırlanmış bir sözlüktür. 16.yy'da Türkçe satıraltı oluşturularak sözlüğe satıraltı çeviri niteliği kazandırılmıştır. Bu konuyu seçmemizin sebebi, satıraltı Türkçe el yazması biçimiyle ilgili daha önce hazırlanmış herhangi bir çalışmanın bulunmamasıdır. Ayrıca; daha çok Kur'an-ı Kerim'i anlamak için uygulanan satıraltı çeviri tekniğinin bir sözlükte denenmesi dikkat çekmiştir. Metin 16.yüzyıl sözvarlığı açısından da ayrıca önem taşımaktadır. Satıraltı karşılıklar oluşturulurken kullanılan çeşitlilik ve metinde yer alan bazı gramer parçaları da ilgi çekici olmuştur. Çalışmamız üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; kısa bir girişin ardından metindeki 16.yüzyıla ait sözvarlığından hareketle teorik bir bölüm hazırlanmıştır. İkinci bölümde ise sözlük çeviri yazıya aktarılmıştır. Son bölümde ise maddebaşlarının alfabetik dizinine yer verilmiştir. Kitābü'l-Müs̠elles̠e, 9.yy'da Kutrub tarafından Arapça olarak hazırlanmış bir sözlüktür. 16.yy'da Türkçe satıraltı oluşturularak sözlüğe satıraltı çeviri niteliği kazandırılmıştır. Bu konuyu seçmemizin sebebi, satıraltı Türkçe el yazması biçimiyle ilgili daha önce hazırlanmış herhangi bir çalışmanın bulunmamasıdır. Ayrıca; daha çok Kur'an-ı Kerim'i anlamak için uygulanan satıraltı çeviri tekniğinin bir sözlükte denenmesi dikkat çekmiştir. Metin 16.yüzyıl sözvarlığı açısından da ayrıca önem taşımaktadır. Satıraltı karşılıklar oluşturulurken kullanılan çeşitlilik ve metinde yer alan bazı gramer parçaları da ilgi çekici olmuştur. Çalışmamız üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; kısa bir girişin ardından metindeki 16.yüzyıla ait sözvarlığından hareketle teorik bir bölüm hazırlanmıştır. İkinci bölümde ise sözlük çeviri yazıya aktarılmıştır. Son bölümde ise maddebaşlarının alfabetik dizinine yer verilmiştir. Anahtar Sözcükler: Kitābü'l-Müs̠elles̠e, Sözlük, Sözlükçülük, Satıraltı Çeviri, Söz Varlığı, Arapça-Farsça-Türkçe