Sınıf Öğretmenlerinin Fen Bilimleri Dersinde Araştırmaya Dayalı Öğretime İlişkin Görüşleri ve Uygulamaları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GİZEM BÖLME

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SEVGİ KINGIR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'nda esas alınan araştırmaya dayalı öğrenme yönteminin öğretmenler tarafından nasıl ve ne derece uygulandığını belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda fen bilimleri dersleri gözlemlenerek öğretmen uygulamalarının araştırmaya dayalı öğretim yöntemiyle ne derece örtüştüğü ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Araştırma, 2015-2016 eğitim-öğretim yılında Ankara'nın Keçiören ilçesindeki bir okuldan ölçüt örneklem yöntemi ile seçilmiş 4.sınıflarda eğitim veren dört sınıf öğretmen ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nitel yöntem benimsenmiş olup durum çalışması şeklinde desenlenmiştir. Araştırmada veriler; gözlem, görüşme, doküman çözümlemelerinden elde edilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde betimsel analiz kullanılmış ve bulgular doğrudan alıntılarla desteklenmiştir. Bulgular, sınıf öğretmenlerinin Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı hakkında kısmen bilgi sahibi oldukları ve öğretim programına ihtiyaç duymadıklarını göstermiştir. Öğretmenlerin fen öğretim programı ve öğretim uygulamaları ile ilgili hizmet içi eğitimlere karşı olumlu tutuma sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenler fen bilimleri ders kitaplarını yetersiz görmüşler ve derslerinde çeşitli ek kaynaklardan yararlanmayı tercih etmişlerdir. Gözlem bulguları öğretmenlerin fen bilimleri dersi uygulamalarında çoğunlukla soru-cevap, deney teknikleri ile düz anlatım yöntemine yer verdiğini ve videoları sıkça fen öğretiminde kullandığını göstermiştir. Olumsuz fiziki şartlar ile sınıf mevcutlarının kalabalık olmasının sınıf içi uygulamaları olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. Öğretmenlerin genellikle klasik ölçme-değerlendirme tekniklerinden yazılı yoklamaları tercih ettikleri ve alternatif/tamamlayıcı ölçme değerlendirme tekniklerini çok fazla kullanmadıkları belirlenmiştir. Alternatif/tamamlayıcı ölçme-değerlendirme tekniklerinden olan projelerin ise öğrencilere yaptırıldığı süreç içinde kimi zaman değerlendirilmedikleri görülmüştür. Gözlem ve görüşmelerden elde edilen bulgular birbirini destekler niteliktedir. Bu bulgulara dayalı olarak öğretmenlerin araştırmaya dayalı uygulamaları kısmen kullandıkları sonucuna varılmıştır. Öğretmenlerin öğretim programından yararlanmamalarının, program bilgisi eksikliklerinin ve sınıfların fiziki şartlarının yetersizliklerinin öğretmenlerin öğretim programında belirtilen araştırmaya dayalı öğretim ile alternatif/tamamlayıcı ölçme-değerlendirme uygulamalarını sınırlandırdığı düşünülmektedir.