A poetics of contemporary science poetry: The poems of Edwin Morgan, Robert Crawford and David Morley


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İngiliz Dili ve Edebiyatı A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: MERVE SARI

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): FATMA BURÇİN EROL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezin amacı, şiirlerinde sıklıkla bilim ve teknolojiyi özgün bir biçimde kullanan Edwin Morgan, Robert Crawford ve David Morley'in şiirlerinden yola çıkarak çağdaş İngiliz bilim şiirinin şiir tekniğini oluşturmaktır. Birçok şair bilim ve uygulamalı bilim olan teknolojiyi ara sıra şiirlerinde kullansalar da, Morgan, Crawford ve Morley şiirlerinde bilim ve teknolojiyi orijinal bir biçimde ele almalarından ötürü seçilmişlerdir. Günümüzde bütüncül bir bakış açısı ve disiplinlerarası ilgi alanlarının gerekliliğini kabullenen bu üç şairin şiirleri, fen bilimleri ve beşeri bilimlerin bir arada bulunmasını örneklerdir. Farklılıklarına rağmen, Morgan, Crawford ve Morley için çağımızın teknolojik ve bilimsel yüklü olduğu fikri merkezidir. Çağdaş İngiliz bilim şiiri, İngiliz şiirinde fen bilimleri ve beşeri bilimler arasındaki çizgiyi ortadan kaldıran postmodern akımlar sonucu ortaya çıkmıştır. Bütüncül bir bakış açısı fikrini teşvik eden bilim şiiri, bilginin bütünlüğünün gerekliliğini savunur ve fen bilimleri ile beşeri bilimlerin bir arada bulunmalarını özendirir. Bireysel disiplinlere yönelik ilginin kısıtlayıcı olduğunu düşünen, bilim şairleri daha yaratıcı işler için bilimlerarası işbirliğinini savunur. Günümüz bilim şiirinin özellikleri teknobilimsel bilgi ve dilin, edebi ve mecazi amaçlarla olmak üzere, kullanımını dahil eder. Çağdaş arka planlarından ötürü, bilim şiirleri ister istemez kentseldir ve değişimi doğal bir olgu olarak görürler. Bilim şiirleri geleceğe inanır. Biyomerkezcilik ve insanötesiciliğe dayanarak, bilim şiirleri insan olmayan varlıklara da ses verirler. Günümüz gelişmeleri ve bilim ve teknolojinin yaygın kullanımını kabullenen bu şairler, bununla beraber bilim ve teknolojinin kötüye kullanımını eleştirir. Bunun sonucunda, ekolojik meseleler ve evren ve küçük evren arasındaki ilişkiler bilim şiirlerinde sıklıkla vurgulanır. Sanal gerçeklik, bilgisayar ve yapay zeka teknolojileri, siber uzay, uzay ve uzaylı etkileşimleri bilim şairlerinin ilgi alanlarının bir başka kısmını oluşturur. Aynı zamanda doğayı korumaya ilgi duyar ve bunu başarabilecek teknolojilerle ilgilenirler. Bilim şiirleri genelde nesnel bir niteliğe sahip olmakla birlikte, öznel bir nitelik de kullanılabilir. Gözlem, deney ve bilgi edinme, bilgi toplayan ve bilimsel çıkarımlarda bulunan bazı bilim şiirlerinin temelini oluşturur. Başka örnekler bilimi mecazi amaçlarla algıları değiştirmek için kullanabilir. Kentsel niteliklerinden ötürü, bilim şiirleri her seferinde genellikle kafiye yapmayan günlük bir dil kullanır. Yenilikçi konularına bağlı olarak çağdaş bilim şairleri biçimle değişiklikle yapar ve sone ve lirik şiir gibi eski türleri yenilemenin yanı sıra güzel somut şiir örneklerine de katkıda bulunur. Farklılıklarına gelince, Edwin Morgan'ın şiiri fütüristik ve değişimin temel bir unsur olduğu teknobilimsel bir şiir tekniği sunar. Geleneksel biçimleri yenilemek için bunları değişime uğratan Morgan'ın bilgisayar teknolojilerine olan ilgisi bilgisayar şiirlerinde açıkça gözükürken, uzayın keşfine olan düşkünlüğü bilim-kurgu şiirlerinin en güzel örneklerinden bir kısmını ortaya çıkarır. Crawford ise bilim ve teknolojiye olan ilgisiyle birleşmesi sonucu teknobilimsel ögelere duyguların yüklemesini sağlayan lirik şiiri kullanır. Crawford'ın şiirlerinde bilim ve teknoloji çoğunlukla mecazi amaçlarla kullanılsa da, Morley'de teknobilimsel terim ve kavramlar hem edebi hem de mecazi amaçlarla kullanılır. Morley, eğitim gezisi olarak adlandırılabilecek şiirlerinde, bilimsel işlemlerin basamaklarını taklit ederek bilimsel yöntemi yansıtır. Bu nedenlerle, bu tezin amacı çağdaş İngiliz bilim şiirinin şiir tekniğini, şiirlerinde sıklıkla bilim ve teknolojiyi kullanan Edwin Morgan, Robert Crawford ve David Morley'in şiirlerinden yola çıkarak oluşturmak ve önerilen bu şiir tekniği bağlamında şairlerin ortak özellikleri ve farklılıklarını analiz etmek olacaktır.