Çok değerlendiricili roc çalışmalarında kullanılan tanı doğruluğu yöntemlerinin farklı deney tasarımlarında karşılaştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Biyoistatistik A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE BAŞOL

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AHMET ERGUN KARAAĞAOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tanı testleri, sağlıklı bireyleri hasta bireylerden ayırt edebilmek için tıbbi tekniklerden, klinik gözlemlerden ya da hastalıklara ilişkin özel ölçümlerden elde edilen bulguları kullanan yöntemlerdir. Tanı testinin sonuçları, bir cihazdan elde edilen sayısal ölçümler olabileceği gibi sıklıkla radyoloji alanında kullanılan görüntüleme yöntemlerinin değerlendirici yorumları da olabilir. Radyoloji alanında bir tanı testinin tek bir değerlendirici yerine birden fazla değerlendirici tarafından yorumlanması tercih edilir. Çok değerlendiricili çok testli (ÇDÇT) çalışmalar, bu gibi durumlarda farklı tanı testlerinin performansını karşılaştırmak için geliştirilmiş bir yöntemdir. Tanı testlerinin performansını ölçmede ROC çözümlemesinin herhangi bir performans ölçüsü kullanılabilir. ÇDÇT çalışmalarda sıklıkla ROC eğrisi altında kalan alan ile çalışmak tercih edilir. ÇDÇT çalışmalar için deney tasarımı dikkatli seçilmelidir. Bu çalışmalarda genellikle tam faktöriyel deney tasarımı ile çalışmak önerilmektedir. Fakat bu tasarımın oluşturulması bazı durumlarda olası değildir. Bu çalışmada, farklı tasarımlar için ÇDÇT ROC çalışmalarının kullanımından bahsedilmiştir. Tanı testlerinin performanslarını karşılaştırmak için çeşitli yöntemler geliştirilmiştir. Bu yöntemlerden bazıları DBM Yöntemi (1992), OR Yöntemi (1995), GKE/SR Yöntemi (1996), Çok Değişkenli WMW Yöntemi (1997), BWC Yöntemi (2000), HROC Yöntemi (2000) ve moANOVA (2012) yöntemidir. Bu çalışmada, DBM, OR ve moANOVA yöntemleri temel alınmış ve gerçek veri seti üzerinden benzetim çalışması yapılarak değerlendiricilerin modele etkisine göre karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre tam faktöriyel deney tasarımında değerlendiriciler hem rastgele etkili hem de sabit etkili iken DBM ve OR yöntemleri benzer sonuçlar vermektedir. Aynı şekilde, diğer tasarımlarda da değerlendiriciler rastgele etkili iken de sabit etkili iken de benzer sonuçları verdiği görülmüştür. Değerlendiricilerin modele sabit / rastgele etkili olarak alınmasının test sonuçlarını önemli ölçüde etkilediği görülmüştür.