Ahmed Adnan Saygun'un dört piyano yapıtına ilişkin bir aksak tartı analizi: Opus 38, 45, 47, 58

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Müzikoloji A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ARDA ERDEM

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): OSMAN TÜREV BERKİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Ahmed Adnan Saygun'un solo piyano için kaleme aldığı Aksak Tartılar Üzerine On Etüd, Op. 38; Aksak Tartılar Üzerine Oniki Prelüd, Op. 45; Aksak Tartılar Üzerine Onbeş Parça, Op, 47 ve Aksak Tartılar Üzerine On Taslak, Op. 58 başlıklı dört albümü oluşturan toplam 47 eser üzerinde özgün bir aksak tartı analizi gerçekleştirilmektedir.Analiz, söz konusu eserlerin her biri için "birim değerin belirlenmesi", "ölçü anahtarları ve tartı kalıplarının ölçü bazında saptanması", "tartı kalıplarının kullanım sıklığının belirlenmesi" ve "tartı kalıplarının, geleneksel Türk müziklerinde kullanılan yapılarla ne derece örtüştüğünün saptanması" olmak üzere dört ana boyutu kapsamaktadır.Elde edilen bulgular ışığında, dört albüm genelinde 18 farklı ölçü anahtarı ve 53 farklı aksak tartı kalıbının kullanıldığı, On Etüd'ün, ölçü anahtartı kullanımı bakımından diğer albümlere oranla özel bir konumda yer aldığı; dört albüm genelinde %10'un üzerinde kullanılan 4 ölçü anahtarı ve 4 tartı kalıbı olduğu; eserlerin yaklaşık dörtte birinde geleneksel Türk müziklerinde kullanılan tartı kalıplarından "alıntılama"dan, dörtte üçünde ise "soyutlama"dan söz edilebileceği ve Saygun'un aksak tartı kullanımında poliaksak gibi kendine özgü yaklaşımlar sergilediği sonuçlarına ulaşılmıştır.