Sözleşme kuramları ve minimal devlet üzerine bir çalışma
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CENGİZ MESUT TOSUN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): CEMAL GÜZEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, siyaset felsefenin merkezinde bulunan temel soruların ?sözleşme kuramları?nda nasıl cevaplandırıldığı incelenmeye çalışılmıştır. Bu sorular, toplum halinde yaşayan insanlar arasında, ?kimin neye hakkı olacak??, ?herkes adına kim ya da kimler karar verecek?? sorularıdır. Birinci soru, hak ve özgürlüklerin dağılımıyla, ikinci soru ise, siyasi otoritenin temsiliyle ilgilidir. Bir diğer soru ise, kurumsallaşmış bir otorite olarak ?devlet?in varlığına ilişkin olarak devletin gerekip gerekmediğidir.Çalışmanın birinci bölümünde, sözleşme kuramlarının insanlar arasındaki anlaşmanın bir ürünü olduğunu göstermeye çalışan doğal hukukçular Jean Bodin, Johannes Althusius ve Hugo Grotius'un düşüncelerine yer verdik. Doğal hukukçulara göre, siyasal iktidarın kaynağında Tanrı değil, sözleşmeler vardır.Çalışmanın ikinci bölümünde, klasik sözleşmeciler olarak kabul edilen Thomas Hobbes, John Locke ve Jean Jacques Rousseau'nun sözleşme kuramları irdelenmiştir. Genel olarak bakıldığında, kuramcılar toplum öncesi durumu ifade eden ?doğal durum? kavramı üzerine bir toplum tasarımı oluşturmuşlardır. Hobbes ve Rousseau'nun totaliter bir yönetim altındaki bir toplum tasarladıkları, Locke'un ise özgürlükleri ön plana çıkaran ?mülkiyet? kavramı ile liberal geleneğin kurucusu olduğu gösterilmeye çalışılmıştır.Son bölümde 20. yy. sözleşmecileri John Rawls ve Robert Nozick'in kuramları ?minimal devlet? tartışmaları bağlamında incelenmiştir. Locke'un fikirlerininden hareketle bireyin dokunulmaz hakları olduğunu savunan Nozick, devletin görevini genel güvenlik ve adli işler olarak sınırlarken, devletin ekonomik alandan tamamen çekilmesi gerektiğini düşünmektedir. Rawls'ın yaklaşımı ise, adil bir toplum için ?adalet?i temele alan bir yaklaşımdır.Sonuç bölümünde ise, ele aldığımız sözleşme kuramları arasında en makul olanın Rawls'ın kuramı olduğu ortaya çıkmaktadır. Çünkü toplum halinde yaşayan insanların can ve mal kaygısının yarattığı sorunun çözümünü, ne Hobbes ve Rousseau'nun ileri sürdüğü gibi totaliter bir rejim sağlayabilir ne de ekonomik olarak güçlü olanın kendi can ve mal güvenliğini sağlayabileceğini ileri süren Nozick'in teorisi sağlayabilir. Rawls, bir toplumda en çok ihtiyaç duyulan adalet kavramını ön plana çıkarmaktadır. Rawls, bir toplumun temel ekonomik ve politik yapılanmasında adaletin sağlanması halinde, adil bir toplum düzeninin sağlanabilineceği savına dikkat çekmektedir.Anahtar Sözcükler:Sözleşme, Doğal Durum, Doğal Hukuk, Adalet, Güvenlik, Meşruiyet, Özgürlük, Minimal Devlet, Siyasal Toplum, Yasa.