İnternet haber sitelerinde sağlıkla ilgili içeriklerin oluşturulma, yayımlanma ve yayılma süreçleri: Sağlık iletişimindeki aktörlerin görüşlerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi (Türkçe), Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERAY ÖNTAŞ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ümmühan Şevkat Bahar Özvarış
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Toplumun sağlık bilgisine erişiminde önemli bir kaynak olan internet haber sitelerindeki içeriklerin niteliği, bireyin ve toplumun sağlığına doğrudan etkisi nedeniyle önemlidir. Sağlıkla ilgili içeriklerin bilgi düzensizliğini artırabilen etkisi nedeniyle toplum sağlığı açısından oluşturduğu risk, durum, sorun ve çözüm ekseninde sağlık iletişimindeki aktörlerinin görüşleriyle değerlendirilmiştir. Üç bölümden oluşan araştırmanın içerik analizi yapılan ilk bölümünde 133 kritere göre 11 internet haber sitesi, 846 içerik analiz edilmiş; bu bulgular ışığında Sağlık Bakanlığı'nın sağlık iletişimiyle ilgili bürokratları, sağlık meslek birlikleri temsilcileri, internet haber medyası çalışanları, tıpta uzmanlık dernekleri temsilcileri, benzer konularda yapılan tezlere danışmanlık vermiş akademisyenlerle (n=78) nicel araştırma yürütülmüştür. Üçüncü bölümde, ayrıntılı görüşleri değerlendirmek üzere derinlemesine görüşmeler (n=15) yapılmıştır. İçeriklerin %23,2'sinin bir kaynağa dayandırılmadığı, %63'ünde yazar belirtilmediği saptanmıştır. Katılımcıların %96,2'si internet haberlerindeki yanlış sağlık bilgisinin toplum sağlığı açısından risk oluşturduğunu, %100'ü sağlıkla ilgili içerik oluştururken belirli standartlar gözetilmesi gerektiğini, %90,9'u internette yanlış sağlık bilgisinin yayılmasının temel nedeninin medya olduğunu, %93,5'i doğru bilginin açığa çıkmasına eşik bekçilerinin engel olduğunu, %55,1'i mücadelede en önemli unsurun eğitim olduğunu ifade etmiştir. Çözüm için kamu kuruluşları, akademi, medyadan sorumluluk, denetim, yaptırım ekseninde beklentiler derlenmiş, sürecin bütüncül yaklaşımla, sorumlu tüm paydaşların katılımıyla yürütülmesi vurgulanmıştır. Sağlıkla ilgili içeriklerin, bireyin ve toplumun sağlığına doğrudan etkisinin yanı sıra, etik olmayan mesleki pratiklerin yarattığı güven krizi, yalnız medyaya değil, medyanın eşik bekçisi sorumluluğuyla aracı olduğu bilime ve değerlere güveni azaltmakta, halk sağlığı kazanımlarını ve müdahalelerinin etkinliğini tehlikeye sokmaktadır. Halk sağlığı perspektifiyle mevcut mevzuatla bilgi düzensizliği mücadelesi, ancak oluşmaya devam eden sorunların kısa süreli tedavisi olabilir. Devletin olumlu edimle toplumun tüm üyelerinin sorumluluklarını yerine getirebileceği ortamı sağlık hakkı-basın özgürlüğü dengesini gözeterek oluşturması; dijital ekosistemdeki paydaşlarla sorumluluklar tanımlanması, oluşturulacak iç-düzenleme ilkeleriyle korunma ve geliştirmeyi önceliklendirmesi önerilmiştir.