Dahilde işleme rejiminin cari işlemler hesabına etkisi: Türkiye için ampirik bir uygulama

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FUNDA ALPAY

Danışman: Lütfi Erden

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Cari açık sorunu, gelişmekte olan ülkelerde en çok tartışılan konuların başında gelmektedir. Özellikle sermaye hareketlerinin serbestleşmesi sonucu Türkiye ekonomisinde, cari işlemler dengesi sürekli açık vererek, uluslararası yatırım pozisyonunu giderek kırılganlaşmış ve dış borç stoku artmıştır. Sıkça ödemeler bilançosu krizleri yaşayan Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler için ihracatın artırılması ekonomi politikalarının öncelikleri arasındadır. Türkiye'nin Dünya Ticaret Örgütü'ne üye olması ile birlikte önceden uygulanan doğrudan parasal ödemeler şeklindeki teşvikler kaldırılmış, 01.01.1996 tarihinde Avrupa Birliği ile gümrük birliği anlaşması yapılmasının ardından ihracatı teşvik mevzuatı AB mevzuatıyla uyumlu hale getirilerek dahilde işleme rejimi kapsamındaki teşvikler sağlanmaya başlanmıştır. Bu çalışmada dahilde işleme rejiminin cari işlemler hesabına etkisi Türkiye örneğinde incelenmiştir. Bunun için, 2003 - 2017 yıllarına ait çeyrek yıllık veriler kullanarak ilgili değişkenler arasında bir eşbütünleşme ilişkisinin olup olmadığı sınır testiyle irdelenmiştir. Değişkenler arasında eşbütünleşme olduğu ve dahilde işleme rejimi ile ticaret dengesi ilişkisinin negatif yönlü olduğu görülmüştür. Bulgular bir ihracat destek politikası olarak dahilde işleme rejiminin, dış ticaret dengesinin iyileştirilmesinde uzun dönemde olumlu katkı sunduğunu ortaya koymaktadır.