Ana sınıfına devam eden dört beş yaş çocukların yaratıcı düşünme becerilerine duyu eğitim programının etkililiğinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BİNHAN KOYUNCUOĞLU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): İSMİHAN ZELİHA ARTAN
Özet:Bu çalışmada, anasınıfına devam eden çocuklardan sistemli duyu eğitimi alan, eğitimci yönlendirmesi olmadan duyu materyalleri ile zenginleştirilmiş ortamda bulunan ve duyu eğitimi almayan çocukların yaratıcı düşünme becerilerinde farklılık olup olmadığının saptanması amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini, Sinop il merkezinde bulunan anasınıflarına devam eden ve normal gelişim gösteren çocuklar oluşturmuştur. Araştırma örneklemine ise, seçilen bir okuldaki anasınıflarında eğitim almakta olan ve daha önce sistemli duyu eğitimi almamış olan çocuklar dahil edilmiştir. Araştırmada duyu eğitiminin çocukların yaratıcı düşünme beceri düzeylerine etkisini belirlemek amacıyla öntest-sontest ve kalıcılık testli kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Çocukların motor, sözel ve şekilsel yaratıcı düşünme düzeylerini belirlemek için Torrance (1981) tarafından geliştirilen "Eylem ve Harekette Yaratıcı Düşünme Testi (EHYDT)", Lee ve Lee (2002) tarafından geliştirilen ve daha sonra revize edilen "Bütünleşik Yaratıcılık Testi-Okul Öncesi (BYT-OÖ)-Yaratıcı Düşünme Becerisi Bölümü" Türkçe'ye uyarlanarak, geçerlik ve güvenirliği onaylanarak kullanılmıştır. Araştırmaya dahil edilen anasınıflarından birindeki çocukların yedi duyuyu içeren sistemli duyu eğitimi deney grubu, diğerindeki çocukların ise çevreleri duyu materyalleriyle zenginleştirilmiş ikinci deney grubu ve diğer bir anasınıfındaki çocukların ise herhangi bir müdahalede bulunulmayan kontrol grubu olması sağlanmıştır. Araştırma amacına yönelik olarak özgün bir duyu eğitimi programı oluşturulmuştur. Birinci deney grubunun, bu program dahilinde 8 hafta boyunca toplam 22 duyu eğitimi etkinliğine katılması sağlanmıştır. İkinci deney grubunun sınıfında ise, birinci deney grubunun etkinliklerinde kullanılan eğitim materyali, eğitimci yönlendirmesi olmaksızın tesadüfi incelemeye yönelik, haftalık olarak bulundurulmuştur. Kontrol grubu ise olağan okul öncesi eğitim programına devam etmiştir. Elde edilen veriler, IBM SPSS ve AMOS paket programları ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, birinci deney grubu, ikinci deney grubu ve kontrol grubundaki çocukların yaratıcı düşünme puanları arasında anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir (p<.05). Araştırma sonunda sistemli duyu eğitimi alan gruptaki çocukların EHYDT ve BYT-OÖ son-test puanları anlamlı olarak artmış; birinci ve ikinci deney grubundaki çocukların her iki ölçme aracından aldıkları puanlar genel itibarıyla birinci deney grubunun lehine olmuştur. Kontrol grubundaki çocukların EHYDT testinden aldıkları deney öncesi ve sonrası genel yaratıcılık puanları arasında anlamlı bir fark olmadığı görülürken, BYT-OÖ testi yaratıcı düşünme becerisi bölümünden aldıkları deney öncesi ve sonrası genel yaratıcılık puanları arasında çok güçlü olmayan anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur.