The implications of the "responsibility to protect" on the reformation of the United Nations


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uluslararası İlişkiler A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ORSOLYA NÉMETH

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MİNE PINAR GÖZEN ERCAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Haziran 2015'te 193 üyesi ile birlikte 70. yaş gününü kutlayacak olan Birleşmiş Milletler (BM) geçen bu yetmiş yıl içinde büyük değişikliklere uğramıştır. Bu süreçte değişen sadece dünyanın jeopolitik görünümü olmamış, BM'nin uğraşmak zorunda olduğu durumlar çesitlendiği gibi dünya düzenini sağlayan kurallar da gelişmiştir. Bununla birlikte, Birleşmiş Milletler'in siyasi ve hukuki yapısı, özellikle de Güvenlik Konseyi'nin değişmeyip çağdışı kalması, Konsey'i temel görevlerini yerine getirmek konusunda yetersiz kılmıştır. Soğuk Savaş sonrasında uluslararası barışa tehdit oluşturan faaliyetlerin kapsamı da değişmiştir. Bu nedenle, günümüzde Güvenlik Konseyi barış karşıtı olarak nitelendirilen, aralarında insani krizlerin de bulunduğu çeşitli ve çok sayıda zorlukla baş etmek zorundadır. Günümüzde, insan hakları ihlalleri durumlarında harekete geçip geçmeme konusunda hukuki bağlayıcılığı olan kararlar verme gücüne sahip yegane otorite Güvenlik Konseyi'dir. Güvenlik Konseyi'nin bu yetkisi BM Tüzüğü'nün 7'nci bölümünde tanımlanan güçlerinden doğmaktayken, Konsey'in insani krizler çerçevesindeki yetkileri Dünya Zirvesi Sonuç Belgesi'nin 138'inci ve 139'uncu paragraflarında sunulan Koruma Sorumluluğu (R2P) ilkesi ile düzenlenmiştir. İlk olarak 2001 yılında bağımsız bir komisyon tarafından tanıtılan ve BM çatısı altında kurumsallaştırılan R2P, BM mekanizmasının bir parçası ve vahşet suçlarına yanıt veren önemli bir araç haline gelmiştir. Bu bağlamda, bu tez R2P'nin pratikteki uygulaması çerçevesinde BM sisteminin temel sıkıntılarını göstermektedir. Bunların ışığında, çalışmada BM reformu konusu ele alınmakta ve R2P bakış açısıyla alternatif senaryolar önerilmektedir.