Translating the self-translation: A study of selective turkish translations of samuel beckett's waiting for Godot

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İngiliz Mütercim Tercümanlık A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ÇİSE İREM CANDAN

Danışman: Sinem Bozkurt

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çeviri, bir mesajın kaynak metinden erek metne aktarılması süreci olarak bilinmektedir. Bu süreç, yazılı ya da sözlü şekilde olabildiği gibi göstergeler arası da olabilir. Genel görüş, kaynak metnin yaratıcısı ile erek metnin yaratıcısının (çevirmenin) farklı olduğu yönündedir, ancak bu durum her zaman geçerli olmayabilir. Sıklıkla görülmemekle birlikte, yaratıcı çevirmen de olabilir, bu durum bizi "öz çeviri" kavramına götürmektedir. Bu çalışmada, Samuel Beckett'in ünlü öz çeviri çalışmalarından biri olan Godot'yu Beklerken adlı eseri üzerinden öz çeviri kavramı tanımlanacak ve analiz edilecektir. Ayrıca, yazar Samuel Beckett'in yaşamı, yaşadığı dönem, olağandışı tarzı ile bunlara eş zamanlı olarak da tiyatro çevirisi kavramı da ele alınacaktır. Bu kavramlar incelendikten sonra kitabın Türkçe çevirilerinden seçilen örnekler, Susan Bassnett ve Mary Snell-Hornby başta olmak üzere çeşitli çeviri kuramcılarının tiyatro çevirisi üzerine kaleme aldığı kuramlar çerçevesinde incelenecek ve Peter Newmark'ın çeviri yöntemlerine göre sınıflandırılacaktır. Sözü edilen eser Türkçede birden çok kez çevrilmiştir (yeniden çeviri) ve bu çevirilerin kaynak metni değişiklik göstermektedir. Çevirilerin bazıları Fransızcadan Türkçeye, bazıları da İngilizceden Türkçeye çevrilmiş iken, bazı çevirmenler hem Fransızca hem de İngilizce metinleri kaynak alarak çevirmeyi tercih etmişlerdir. Bu durum çeşitli yayınlarda farklılıklara yol açmıştır. Örnekler ışığında, öz çevirinin üçüncü dildeki çeviri sürecine etkisi incelenecektir.