Kadın futbolcuların futbol alanındaki deneyimleri

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Spor Bilimleri ve Teknolojisi A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: PINAR ÖZTÜRK

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): CANAN KOCA ARITAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu etnografik araştırmanın amacı, Umutspor kadın futbol takımını iktidar ilişkilerinin alanı şekillendirdiği, eyleyicilerin iktidar ilişkilerine göre konumlandığı, sermaye elde etmek ve alanda konumlanmak için mücadele verdiği bir sosyal alan olarak ele alarak yapısal çözümlemesinin yapılmasıdır. Kuramsal olarak araştırmayı Bourdieu'nün alan kuramı ve bu kuramın feminist yorumlamaları üzerine kurdum. Araştırmayı 2014-2015 futbol sezonu suresince yürüttüm. Katılımlı gözlem, alan notları, dokümanlar, fotoroman ve 14 futbolcu, futbolcuların 10 anne/babası ve 4 teknik ekip personeliyle gerçekleştirdiğim bireysel görüşmelere dayanarak, verilere tematik analiz uyguladım. Analizlere göre, Türkiye Futbol Federasyonu'nun kadın futbolunu bir sosyal proje olarak yapılandırması alanın illusiosu ve doxasını, Umutspor'un yapısal özelliklerini ve eyleyicilerin pratiklerini belirlemektedir. Eyleyicilerin sahip oldukları fiziksel ve sosyal sermaye alana giriş olanağı sağlarken, sınıf habitusu eyleyicilerin futbol beğenilerini ve futbola olan yatkınlıklarını şekillendirmektedir. Alanda ekonomik sermaye birikimine olanak sağlayabilecek bir yapı olmadığı gibi, olanaklar, maddi kaynaklar, yönetimsel düzeyde ilgi ve destek, medyada görünürlük ve temsil yok denilecek düzeydedir. Bir erkek kulübü çatısı altında kurulmuş olmasına ve kulüpten dışlanmasına ek olarak, alan büyük oranda cinsiyet rejimi tarafından belirlenmektedir. Kadınlık ve erkeklik söylemleri ve toplumsal cinsiyete atfedilmiş pratikler, yani toplumsal cinsiyet sermayesi eyleyicilerin habituslarını, alandaki iktidar ilişkilerini ve alanın kendisini de şekillendirmektedir. Aynı zamanda, bu söylem ve pratikler devamlı olarak eyleyiciler tarafından alanda ve alanın dışında yeniden üretilmektedir. Sonuç olarak, yapı tarafından bir sosyal sorumluluk projesi olarak değerlendirilen ve cinsiyet rejiminin öğeleriyle şekillendirilen kadın futbolu, futbolun çeperine itilmekte ve eyleyicilerin alandan beklentilerinin sınırlarını çizmektedir.