Eskişehir yöresindeki volkanik kayaçların petrolojisi ve jeokimyası
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEVGİ TELSİZ
Danışman: Abidin Temel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, Eskişehir'ın batı, güneybatı ve güneyinde lav/dom ve piroklastik çökeller şeklinde mostra veren volkanik kayaçların petrolojik ve jeokimyasal özellikleri belirlenerek, volkanizmanın kökeni ve geçirdiği magmatik evrimin açıklığa kavuşturulması amaçlanmıştır. Piroklastik ürünler ile bazaltik ve andezitik bileşimdeki lav/dom'lardan oluşan volkanikler üzerinde yapılan Ar-Ar yaş tayinleri, bu ürünlerin Erken-Geç Miyosen (19.5-7.9 My) döneminde oluştuğunu göstermektedir. Mineralojik ve petrografik incelemeler sonucunda bazaltik örneklerin genel olarak Ca-plajiyoklaz, olivin, piroksen ve opak mineraller, daha asidik örneklerin ise, Na-plajiyoklaz, ortoklaz ve kuvars minerallerini içerdikleri belirlenmiştir. Mineral kimyası verileri, fraksiyonel kristalleşme sürecinin volkaniklerin oluşumunda etkili olduğunu ortaya koymuştur. İnceleme alanındaki volkanikler, hem alkali hem de kalkalkali karakter göstermekte ve bileşimleri tefritten, riyolite kadar değişmektedir. 19.5-16.8 My yaşlı olan ve bileşimleri bazaltik trakiandezitten riyolite kadar değişen volkaniklerin, 0.703885-0.710988 ve 0.512317-0.512489 arasında değişen 87Sr/86Sr-143Nd/144Nd izotop oranları ve düşük Nb/La 1 değerlerine sahip olması, bu ürünlerin dalma-batma ve kabuksal kirlenme etkilerinin gözlenmediği astenosferik bir kaynaktan, düşük dereceli kısmi ergime ile oluştuklarını ortaya koymaktadır.Anahtar kelimeler: Eskişehir, jeokimya, piroklastik, lav/dom, fraksiyonel kristalleşme, alkali-kalkalkali volkanizma.