Üniversite öğrencilerinin pandemi dönemindeki siber zorbalık / mağduriyet durumlarının incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HANİFE DEMİR

Danışman: Nilüfer Koçtürk

Özet:

Bu araştırmanın temel amacı COVID-19 pandemi döneminde üniversite öğrencilerinin siber zorbalık/mağduriyet düzeylerini; bazı sosyodemografik özellikler (cinsiyet, fiziksel hastalık geçirme durumu, sınıf düzeyi, pandemide ikamet edilen yer, gelir düzeyi ve günlük internet kullanım süresi),toplumsal cinsiyet eşitliği, kolektivizm, psikolojik ihtiyaçlar ve COVID-19 pandemisinin yaşam kalitesine etkisine göre incelemektir. Yapılan araştırmanın çalışma grubu 545 üniversite öğrencisinden (446 kadın, %81.8; 99 erkek, %18.2) oluşmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla Üniversite Öğrencileri için Siber Zorbalık Ölçeği, COVID-19 Pandemisi'nin Yaşam Kalitesine Etkisi Ölçeği, Genç Bireylerde Bireycilik ve Kolektivizm Ölçeği, Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Ölçeği ile birlikte araştırmacı tarafından geliştirilmiş kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda katılımcıların son altı ay içerisinde en az bir defa siber zorbalıkta bulunma oranı %35.2 (n = 192) iken, siber mağduriyet yaşama oranı %52.6 (n = 281) olarak saptanmıştır. Katılımcıların cinsiyetlerine, fiziksel hastalık geçirme durumlarına ve günlük internet kullanım sürelerine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur. Ayrıca COVID-19 pandemisinin yaşam kalitesine etkisi kapsamında psikolojik, sosyal ve mesleki etki boyutunun hem siber zorbalıkla hem de siber mağduriyetle anlamlı ve olumlu ilişki içinde olduğu belirlenmiştir. Öte yandan otorite ve geleneğe bağlılık ve sevgi-ait olma siber zorbalığı; gruba bağlılık ve sevgi-ait olma ise siber mağduriyeti anlamlı ve olumsuz yönde yordamıştır. Son olarak hiyerarşik regresyon analizi sonucunda dahil edilen değişkenlerin siber zorbalığı %3.8; siber mağduriyeti %7.7 oranında açıkladığı saptanmıştır. Elde edilen bulgular alanyazın ışığında tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.