Türkçede belirteç işlevli bağımlı cümleler


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DUYGU ÖZGE GÜRKAN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): EMİNE YILMAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Türkiye Türkçesinde belirteç işlevli bağımlı cümle tiplerini, sözdizimsel düzlemde ele almaktadır. Modern dilbilim kuramlarından yararlanılarak oluşturulan çalışmada belirteç işlevli bağımlı cümleler, temel cümleyle ilişkileri, kendi bünyelerinde sergiledikleri söz dizimsel özellikleri, özne bulundurup bulundurmamaları gibi çeşitli özelliklere göre dokuz farklı açıdan betimlenmiştir. Sözdizimsel betimlemenin yanı sıra belirteç işlevli cümlelerin tipolojisi, üst cümleye göre yansıttığı zamansal ilişkiler, zamanla yakından ilişkili kategoriler olan görünüş, kılınış değerleri gibi konular üzerinde de durulmuştur. Tezin örneklem kısmında İkili Tekrarlar Derlemi (İKD) ve Mersin Üniversitesi Türkçe Ulusal Derlemi (TUD) kullanılmış ihtiyaç duyulduğunda sosyal medya ve günlük konuşma dilinden de yararlanılmıştır.