Konya ili atmosferik spor ve polenlerinin araştırılması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İLGİNÇ KIZILPINAR TEMİZER

Danışman: Cahit Doğan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada, Konya ili atmosferinde bulunan polen ve sporlar 1 Ocak 2008 tarihinden 31 Aralık 2010 tarihine kadar Burkard polen ve spor tuzaklama aracı ile toplanmıştır. Bu üç yıllık periyot içerisinde atmosferde bulunan polenlerin ait oldukları bitki taksonları teşhis edilmiştir. Polenlerin, Konya ili atmosferindeki miktarları ve polinizasyon dönemleri saptanmıştır. Ayrıca alerjik etkileri bakımından önemli olduğu bilinen Alternaria Nées ve Cladosporium Link. sporlarının da atmosferdeki miktarları ve yayılış süreleri belirlenmiştir.2008 yılında %19'u Alternaria ve %81'i Cladosporium'a ait olmak üzere 2208 adet spor; 18'i ağaç/ağaçsı, 17'si ise ot/otsu olmak üzere 35 farklı taksona ait toplam 4343 adet polen tespit edilmiştir. Polenlerin ise %61.39'unun ağaç/ağaçsı taksonlara, %16.09'unun Poaceae familyasında yer alan taksonlara ve %20.25'inin ise diğer ot/otsu taksonlara ait olduğu belirlenmiştir.2009 yılında %8.62'si Alternaria ve %91.38'i ise Cladosporium'a ait toplam 46137 adet spor sayılmıştır. Ayrıca 22'si ağaç/ağaçsı, 22'si ise ot/otsu olmak üzere 44 farklı taksona ait toplam 54191 adet polen tespit edilmiştir. Bu polenlerin ise %68.97'sinin ağaç/ağaçsı taksonlara, %22.38'inin Poaceae familyasında yer alan taksonlara ve %8.58'inin ise diğer ot/otsu taksonlara ait olduğu saptanmıştır.2010 yılında ise %10.46'sı Alternaria ve %89.54'ü ise Cladosporium'a ait toplam 52645 adet spor sayılmıştır. 18'i ağaç/ağaçsı, 20'si ise ot/otsu olmak üzere 38 farklı taksona ait toplam 47556 adet polen bulunduğu tespit edilmiştir. Bu polenlerin ise %80.68'inin ağaç/ağaçsı taksonlara, %13.57'sinin Poaceae familyasında yer alan taksonlara ve %5.75'inin ise diğer ot/otsu taksonlara ait olduğu görülmüştür.Cupressaceae/Taxaceae, Pinaceae, Poaceae, Chenopodiaceea/Amaranthaceae, Quercus L., ve Morus L. polenleri Konya ili atmosferinde dominant olarak bulunmuştur. Polen kompozisyonu çevredeki park ve bahçelerden dolayı tipik step vejetasyonunu yansıtmamaktadır. Her taksonun 1 m³ havadaki polen ve spor miktarlarının günlük, haftalık ve aylık değerleri çizelgeler şeklinde verilmiştir. Elde edilen verilerin meteorolojik faktörlerle olan bağlantısı araştırılmıştır. Bu veriler kullanılarak Konya iline ait aylık polen ve spor takvimi hazırlanmıştır.