Üç-boyutlu çok-kullanıcılı sanal ortamların oryantasyon amaçlı kullanılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar ve Öğr.Tek.Eğt. A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATİH ÖZDİNÇ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HAKAN TÜZÜN
Özet:Bu çalışmanın amacı 3-boyutlu çok-kullanıcılı sanal ortamların üniversiteye yeni başlayan öğrencilere oryantasyon hizmeti vermek amacıyla kullanılabilirliğini sorgulamaktır. Bu amaçla bir sanal oryantasyon ortamı Active Worlds çok-kullanıcılı sanal ortamı altyapısı üzerinde, alanyazındaki çeşitli oryantasyon ilkeleri gözetilerek geliştirilmiştir.Çalışmaya, Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü'ne (BÖTE) 2009-2010 öğretim yılında başlayan 55 öğrenci katılmıştır. Çalışma grubu ikiye ayrılarak, yarı-deneysel desenlerden kontrol gruplu ön-test son-test deney modeli kullanılmıştır. Uygulama, ders dönemi başlamadan önceki hafta 25 katılımcılı deney grubu için 3-boyutlu çok-kullanıcılı sanal oryantasyon ortamında; 30 katılımcılı kontrol grubu içinse rehber eşliğinde BÖTE Bölümü fiziksel olarak gezdirilerek yapılmıştır. Uygulamalar her bir grup için yarım gün sürmüştür. Gruplara uygulama öncesinde Demografik Anket, uygulama öncesinde ve sonrasında Bilgi Testi, uygulama sonrasında ise Oryantasyon Değerlendirme Anketi ile Uzamsal Bilgi Envanteri uygulanmıştır. Ek olarak, sanal oryantasyon deneyimine katılan deney grubuna uygulama sonrasında Sanal Ortamda Buradalık Ölçeği uygulanmıştır.Araştırma sonuçlarına göre deney ve kontrol gruplarının her birisine ait Bilgi Testi sonuçlarında istatistiksel olarak anlamlı bir artış olmuştur. Deney ve kontrol grupları arasında Bilgi Testi sonuçları ve Uzamsal Bilgi Envanteri sonuçları bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Uzamsal Bilgi Envanteri ile elde edilen uzamsal bilginin bazı alt boyutlarında deney grubu ile kontrol grubu arasında deney grubunun lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Genel olarak sanal ortama katılan öğrencilerin uzamsal ayrıntıları daha iyi hatırladığı ortaya çıkmıştır. Kullanılan sanal ortamın, kullanıcılarda yüksek seviyede buradalık algısı oluşturduğu bulunmuş, ancak buradalık algısı ile öğrenme arasında düşük düzeyde ve pozitif bir ilişki, buradalık algısı ile uzamsal öğrenme arasında orta düzeyde ve pozitif bir ilişki bulunmuştur. Deney ve kontrol grubu öğrencileri oryantasyon değerlendirme anket faktörleri bakımından karşılaştırıldığında oryantasyon desteği, kurumsal destek ve genel öğrenmeye etkisi açısından deney grubunun kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir üstünlüğü görülürken; karmaşıklık açısından deney ve kontrol grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardır. Algılanan eğlence, algılanan yarar, yapılandırmacı öğrenmeye etkisi, uzaktan kullanmaya etkisi açısından deney grubu ortalaması kontrol grubu ortalamasından yüksek olmasına rağmen aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildir. Oryantasyon becerisi ve birlikte öğrenmeye etkisi açısından kontrol grubu ortalaması deney grubu ortalamasından yüksek olmasına rağmen aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildir.Sonuçlara göre; sanal oryantasyon uygulamasının bu çalışmada incelenen değişkenler bakımından fiziksel oryantasyon uygulaması ile benzer ya da daha iyi sonuçlar gösterdiği görülmüştür. Bu sonuçlara göre üniversiteye yeni başlayacak öğrencilere öğrenim görecekleri bölüm ve çevrenin tanıtılmasında 3-boyutlu çok-kullanıcılı sanal ortamlar etkili bir ortam olarak kullanılabilir.