Nitrit uygulamasının karaciğer iskemi reperfüzyon hasarı üzerine etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Biyokimya A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AÇELYA YALOVAÇ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): GÜLBERK UÇAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Karaciğer iskemi-reperfüzyon hasarı (I/R), karaciğer transplantasyonu ve rezeksiyonel cerrahiyle ilişkili sık rastlanan bir komplikasyondur. Bu çalışmanın amacı, farklı zaman aralıkları ve dozlarda uygulanan nitritin karaciğer I/R hasarındaki sitoprotektif etkilerini araştırmaktır. 8-10 haftalık, 25-30 g ağırlığındaki erkek albino farelere uygulanan 45 dakikalık hepatik iskemi ve 5 saatlik reperfüzyon periyodunun ardından, kan ve doku örnekleri toplanmıştır. Gruplar her grupta 6 hayvan olmak üzere; kontrol, sham ve I/R protokol grubuyla (45 dakika iskemi ve 5 saat reperfüzyon), I/R protokolünün 12 ve 24 saat öncesinde 4 farklı dozda (1.65, 16.5, 165, 1650 µg/kg) sodyum nitrit uygulanan çalışma grupları olarak belirlenmiştir. Karaciğer hasarının kantitatif belirteçleri olmaları nedeniyle serum alanin aminotransferaz (ALT), aspartat aminotransferaz (AST) ve laktat dehidrogenaz (LDH) enzim aktiviteleri ölçülmüştür. I/R grubunda bu enzim aktivitelerinin kontrol grubuna kıyasla anlamlı şekilde arttığı saptanmıştır. Sonuçlar histolojik bulgularla da desteklenmiştir. Kontrol, sham ve çalışma gruplarının karaciğer dokularında malondialdehit (MDA), redükte (GSH) ve okside (GSSG) glutatyon düzeyleri ve antioksidan enzim (glutatyon S-transferaz, glutatyon redüktaz, glutatyon peroksidaz, süperoksit dismutaz, katalaz) aktiviteleri belirlenmiştir. I/R grubunda GSH içeriği ve GSH/GSSG oranı belirgin biçimde azalmış, MDA ve GSSG içerikleri ise artmıştır. Tüm antioksidan enzim aktivitelerinin I/R grubunda belirgin azalma gösterdiği saptanmıştır. Ayrıca dokuda bir başka oksijen radikali kaynağı olarak bilinen mitokondriyal monoamin oksidaz (MAO) enzim aktivitesinin ve MAO kaynaklı ?OH üretiminin I/R grubunda anlamlı şekilde arttığı belirlenmiştir. Ek olarak karaciğer I/R hasarı sonrasında izlenen enflamatuvar ve doku yeniden düzenlenim süreçleri incelenmiştir. I/R grubunda, kontrol grubuyla kıyaslandığında TNF- ? , IL-1 ? , IL-6, IL-8, IL-12 ile MMP-2 ve MMP-9 düzeylerinde anlamlı artış saptanmıştır. Nitrit uygulanan gruplarda, I/R protokolüyle değiştiği saptanan bütün parametreler uygulanan nitrit dozuna bağımlı olarak kontrol düzeylerine dönmüşlerdir. Ayrıca uygulanan nitritin sitoprotektif etkisinin I/R protokolünden 24 saat önce uygulanmasının 12 saat önce uygulanmasına kıyasla daha etkili olduğu saptanmıştır. Sonuçlar histolojik bulgularla da desteklenmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda uygulanan nitritin I/R hasarında sitoprotektif etkili olduğu saptanmıştır. Bu çalışma fareler üzerinde gerçekleştirilmesi, MAO enzim aktivitesinin I/R hasarına katkısının araştırılması ve diğer parametrelerin tamamının aynı çalışma grubu üzerinde incelenmesi açısından bir ilk niteliğindedir.