OECD kapsamında yer alan ülkelerin enerji fiyatları ile piyasa göstergeleri arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkilerin analizi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYHAN KAPUSUZOĞLU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MEHMET BAHA KARAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, ekonomik büyüme sürecinde önem gösteren enerji fiyatları (ham petrol, elektrik, doğalgaz ve kömür) ile temel piyasa göstergeleri (borsa endeksi ve faiz oranı) arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkilerin, 2001 Haziran-2009 Mart dönemi içerisinde ve OECD kapsamında yer alan 24 ülke (Amerika Birleşik Devletleri, Almanya, Avusturya, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Hollanda, İngiltere, İrlanda, İspanya, İsveç, İsviçre, İtalya, Kanada, Kore, Lüksemburg, Macaristan, Norveç, Polonya, Portekiz, Türkiye, Yeni Zelenda ve Yunanistan) bazında analiz edilmesidir. Bu doğrultuda çalışmada, ilgili ülkelerin enerji fiyatları ile temel piyasa göstergelerinin kendi aralarında ve karşılıklı olarak kısa ve uzun vadeli ilişkiler gösterdikleri, bu ilişkilerin de ülkelerin enerji piyasalarının temel özellikleri çerçevesinde açıklanabileceği hipotezinden hareket edilmiştir.Çalışmanın amacı doğrultusunda öncelikle, veriler arasındaki benzerlik ve farklılıkları ortaya koymak üzere Çok Boyutlu Ölçekleme Analizi gerçekleştirilmiştir. Daha sonra ise, ilgili ülkelerin enerji fiyatları ile temel piyasa göstergeleri arasındaki ilişkileri ortaya koymaya yönelik olarak ekonometrik analiz yöntemleri uygulanmıştır. İlk aşamada verilerin analize uyguluğunun (durağanlık durumlarının) sınanması amacıyla Korelogram ve Birim Kök Testleri uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkilerin varlığını ortaya koymak amacıyla da Johansen Eşbütünleşme ve Granger Nedensellik testleri gerçekleştirilmiştir.Sonuç olarak bu çalışmada, hem enerji fiyatları hem de temel piyasa göstergeleri arasında yaygın ve çok yönlü ilişkiler olduğu ortaya konulmuştur. Çalışmada elde edilen bulgular, henüz dünyada ve Avrupa'da enerji piyasalarının birleşmeye başladığı yönündeki araştırmaları yeterince desteklememekte olup, varolan bu ilişkilerin bireysel olarak ülkelerin enerji piyasaları ve kaynakları çerçevesinde sahip oldukları faktörlerle açıklanabilmektedir.