Taksim, işgal ve ayaklanma bağlamında Polonya'da milliyetçilik (1772-1905)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET ENVER ERBİL
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MEHMET ÖZDEN
Özet:1789 Fransız Devrimi ile birlikte yükselen milliyetçilik, kısa bir süre içerisinde tüm Avrupa'ya yayılmıştır. Milliyetçi düşünceler ve hareketler ile o döneme kadar toplum içerisinde göz ardı edilen sınıflar ve halklar, ulus etrafında bir araya gelerek ulus-devleti kurma, emperyalizme karşı ulusal bağımsızlık mücadelesini geliştirme gibi birçok amaç için kullanılabilen bir ideolojik ve siyasal hareketler oluşturmuştur. Polonya'nın haritadan silinmesine neden olan 1795 taksiminden hemen önce Tadeusz Kościuszko önderliğinde meydana gelen ayaklanma (1794), Polonya'nın bağımsızlığını yeniden kazanması arzusu üzerine kurulmuştu. Ancak soyluların etkin olduğu bu ayaklanmaya bir milli bilince sahip olmayan sıradan halk, destek vermediğinden dolayı Polonya'daki ilk milliyetçi ayaklanma olduğunu iddia etmek oldukça zordur. 1815 Viyana Kongresi'nden sonra Rusya, Prusya ve Habsburg'dan oluşan işgalci güçlerin özellikle dinsel ve kültürel baskılarından dolayı Polonyalılar arasında milliyetçi duygular yükselmeye başlamıştır. Sözü edilen milliyetçi duyguların zamanla sanayileşen ülkede oluşan yapıya ve kapitalist sisteme karşı bir savunma mekanizması olarak belirmesiyle milliyetçilik, hayal edilen vatanın modern niteliklerini belirlemede ve Polonya'nın yeniden dirilmesi için Polonyalıları bir mücadeleye sevk etmiştir. Böylece meydana gelen 1830-1831 ve 1863-64 Ayaklanmaları ve sonrasındaki süreçte basın-yayın yoluyla yürütülen Polonya bağımsızlık mücadelesinin serüveni, bu çalışma çerçevesinde milliyetçiliğin tezahürü ve şekillenişi ve bir araç olarak kullanımı bağlamında incelenmiştir.