The jobless growth: The shapley value approach to the Turkish economy


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat (İngilizce) A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: MEHMET ALİ TEKKANAT

Danışman: Ayşen Sivrikaya

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye ekonomisi 21. Yüzyılın başından itibaren reel bir büyüme yolunda olmasına rağmen, bir ekonominin büyüme oranı ile doğal seviyesinin üzerindeki işsizlik oranı arasında ters bir ilişki olduğunu söyleyen Okun kanunuyla çelişen bir şekilde işsizlik oranı yüksek olmaya devam etmiştir ki bu literatürde istihdamsız büyüme olarak bilinir. Bu tezin amacı Türkiye ekonomisinin 2009-2019 periyodunda istihdamsız büyüme yaşayıp yaşamadığını ve yoğunluğunu oyun teorisine dayalı bir ayrıştırma analizi yaklaşımı - Shapley değeri- ki 1953'te Lloyd Shapley tarafından bir işbirliği tarafından üretilen çıktının üyeleri arasında adil osun diye nasıl dağıtılması gerektiğini göstermek için öne sürülmüştür, kullanarak test etmektir, ki bu tezin temel bilimsel katkısıdır çünkü bu Shapley değeri ayrıştırma metodunun Türk ekonomisinin istihdamsız büyüme performansını test etmek için kullanıldığı ilk seferdir. Dahası, aksiyomatik bir ayrıştırma yaklaşımı olduğu için istihdamsız büyümenin yoğunluğu Shapley değeri ayrıştırma metodu sayesinde tam olarak hesaplanabilmektedir, ki bu tezin ikinci bilimsel katkısıdır. Analizin sonuçlarına göre, geri kalanı ekonomik aktivitelerden kaynaklanırken 2009'dan 2019'a olan zaman periyodu sürecindeki Türk ekonomisinin büyümesinin %41,3'ü nüfussal değişimlerden kaynaklanmaktadır. Ekonomik aktivitelerin sağladığı büyümenin istihdamsız kısmının büyümedeki payı % 58,665'tir. Dolayısıyla, büyümenin %99,665'i istihdamsızdır ki bu istihdamsız büyümenin Türk ekonomisi için büyük bir mesele olduğu anlamına gelir.