Farklı sosyo-ekonomik ve kültürel özelliklere sahip ailelerde kız çocuklarına ilişkin aile içi kültürel tanımlamalar
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜL AKTAŞ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ESRA BURCU SAĞLAM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmamız, aile içindeki ilişkiler yoluyla üretilen ve devam ettirilen kız çocuklarına ilişkin kültürel tanımlamaları ve bu tanımlamaların farklı sosyo-ekonomik ve kültürel düzeydeki ailelerde nasıl şekillendiği konusunu kır-kent bağlamında karşılaştırmayı amaçlarken üç aşamada ele alınmıştır.Birinci aşamada, kız çocuklarının toplumsal ve kültürel kimliklerinin öncelikli olarak ailedeki konumlarıyla ve onlara atfedilen rol ve statülerle belirlendiği noktasından hareket ettiğimizde ailenin kız çocuklarına ilişkin rol beklentileri kültürel tanımlamaları ne yönde etkilemektedir sorusu kır kent bağlamında irdelenmeye çalışılmıştır.İkinci aşamada, Bourdieu'nun kültürel sermaye kavramından yola çıkarak ailenin sahip olduğu kültürel sermayenin (anne-babanın eğitim düzeyi, sahip olduğu mesleği, kişilerin kültürel etkinliklere olanak veren doğduğu ve yaşadığı yerleşim yerinin büyüklüğü) kız çocuklarına yönelik kültürel tanımlamaları nasıl şekillendirdiği sorusuna cevap aranmaya çalışılmıştır.Üçüncü aşama ise ailenin kültürel sermayesi ve bu kültürel sermayeden beslenen kültürel tanımlamaların kız çocuklarının gelecekteki beklenti ve kaygıları üzerindeki rolünü tespit etmeye yöneliktir.Araştırmamız nitel çalışma olup derinlemesine görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcı grupları 13-18 yaş aralığındaki kız çocukları, anne-babaları ve erkek kardeşlerinden oluşmaktadır. Araştırmamız Ankara'nın Çankaya, Mamak ve Yenimahalle ilçelerinde üçer aile ve Ankara'ya bağlı Ayaş ilçesinin Çanıllı kırsalında yine üç aile ile derinlemesine görüşmeler yapılarak gerçekleştirilmiştir.Çalışmamızın kuramsal çerçevesi kız çocuklarına ilişkin kültürel tanımlamaları belirleyen toplumsal cinsiyet teorileri ile Bourdieu'nun kültürel sermaye kavramı etrafında şekillenmiştir.Araştırma sonucunda, özellikle alt ve orta sosyo-ekonomik ve kültürel düzeydeki aileler ile kırda yapılan görüşmelerde kadınlar, kendilerine verilen geleneksel rolleri eleştirmelerine rağmen ev içi alandaki sorumlulukların kadınlara ait olması gerektiğini içselleştirmişler ve kız çocuklarını da bu öğretiyle yetiştirme yönünde eğilim göstermişlerdir. Buna karşılık, kız çocuklarına yönelik geleneksel rol tanımlamaları üst sosyo-ekonomik ve kültürel düzeydeki aileler tarafından kırılmaya çalışılırken kültürel tanımlamalar nispeten eşitlikçi bir zemine oturtulma yönündedir. Kız çocuklarının genelde aile içindeki kararlara katılımı ve kaynakların kullanımındaki eşitsiz paylaşımı kız çocukları açısından gelecekte iyi bir eğitim ve meslek edinme konusunda daha fazla çaba gösterme zorunluluğunu beraberinde getirmiştir.