Mukaddimetü'l-Edeb (Yozgat nüshası)-(giriş, metin, notlar, sözlük-dizin)
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili Ve Edebiyatı A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERKAN CİHAN
Danışman: Emine Yılmaz
Özet:Harezm döneminde yazılmış önemli dil yadigarlarından biri olan Zemahşerî'nin Mukaddimetü'l-Edeb'i üzerinde gerçekleştirdiğimiz doktora tez çalışmamız Giriş, Metin, Notlar ve Dizin-Sözlük bölümlerinden oluşmaktadır. Çalıştığımız metin Süleymaniye Kütüphanesinde muhafaza edilmektedir ve Yozgat-000396 numara ile kayıtlıdır. 348 varaktan oluşan bu eser, Dîvânu Lugâti't-Türk'ten sonra Orta Türkçe döneminin en zengin kelime haznesine sahip olma özelliğini taşımaktadır. Çalışmamızın ilk bölümü Giriş'te eserin yazarı, eser ve nüshaları, yazılış tarihi ve eser üzerinde yapılan çalışmalar hakkında bilgiler verilmiştir. Metin bölümünde, çalıştığımız metnin Harezm Türkçesiyle yazılmış kısımların dışında Arapça-Farsça kısımların da yazı çevrimi yapılmıştır. 348 varak oluşan metnin tamamen Arapça açıklamaları içeren son 26 varağı çalışmaya dahil edilmemiştir. Notlar bölümünde metnimizde ve Türk dili tarihî metinlerinde bulunan ancak Harezm Türkçesi metinlerinde karşılaşmadığımız fiiller tespit edilip incelenmiştir. Dizin-Sözlük bölümünde metnin Harezm Türkçesiyle kaleme alınmış kısımların dizin ve sözlüğü hazırlanmıştır. Arapça-Farsça kısımlar, bu bölüme dahil edilmemiştir. Çalışmamızın sonunda, kullandığımız kaynaklar Kaynakça ve Kısaltmalar başlığı altında sıralanmıştır. Oldukça hacimli olması nedeniyle metnin tıpkıbasımı çalışmaya dahil edilmemiştir. Anahtar Kelimeler: Sözlük, Harezm Türkçesi, Mukaddimetü'l-Edeb, Zemahşerî.