Türkiye Orobanche L. (Orobanchaceae) cinsinin taksonomik revizyonu, İran taksonlari ile ilişkisi ve moleküler filogenisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GOLSHAN ZARE

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ALİ ASLAN DÖNMEZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Türkiye'de yetişen Orobanche L. s.l. cinsine ait türlerin, morfolojik, anatomik, tohum ve polen karakterleri ile moleküler veriler kullanılarak taksonomisi yeniden düzenlenmiş, filogenetik ilişkisi tartışılmıştır. Bu çalışma kapsamında temel olarak Türkiye ve kısmen de İran'da arazi çalışmaları, gerçekleştirilmiştir. Morfolojik çalışmada incelenen taksonlara ait her türlü morfolojik karakter incelenmiştir. Morfoloji, polen ve tohum ait karakterler sayısallaştırılarak numerik taksonomik çalışma yapılmıştır. Palinolojik çalışmada taksonların polen boyutu, ekzin ve intin kalınlığı, kolpus boyu, eni ve apokolpiyom çapı ölçülmüş ve polen tipi ve ekzin süslenmesi belirlenmiştir. Tohum morfolojisi çalışmalarında tohumların rengi, şekili, boyutu, çok köşeli hücrelerin deseni ve yüzey süslenmeleri belirlenmiştir. Anatomik çalışmada gövde, kök ve pullardan enine kesit alınmış, ayrıca tüy ve gözenek morfolojisi incelenmiştir. Moleküler çalışmada, çekirdek te ITS ve kloroplastta rps2 bölgelerinin baz dizilimine dayalı moleküler çalışma yapılmıştır. Bu çalışma sonucunda Orobanche cinsinin Türkiye Florası'nda verildiğinden farklı, Orobanche ve Phelypanche cinsleri olarak kabul edilmesi görüşü benimsenmiştir. Bu çalışma sonucuna göre, Orobanche cinsinde 24, Phelipanche cinsindeise 15 tür olarak, toplam 39 tür kabul edilmiştir. P. serratocalyx, O. sideana, O. stocksii türleri sinonime edilmiştir. Daha önce sinonim edilen P. caucasica, P. rechingerii, O. armena ve O. grisebachii taksonlarının sinonim edilmeleri doğrulanmıştır. Türkiye Florası'nda sinonim olarak verilmiş olan O. cumana ve O. camptolepis geçerli türler olarak kabul edilmiştir. O. palaestina, O. reticulata, O. owerinii ve O. longibracteata Türkiye Florası'na yeni kayıt olarak eklenmiştir. Orobanche ve Phelypanche türlerinin yeni betimleri, teşhis anahtarı, coğrafik yayılışları verilmiştir. Ayrıca İran ve Türkiye'de ortak bulunan türlerin sistematik durumu, İran Florası için güncellenmiştir.