İmalat sanayi işletmelerinde verimlilik yönetimi ve karşılaştırmalı bir alan çalışması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEVLÜT HÜROL METE
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ÖZNUR AZİZOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasında verimlilik yönetimi kavramı tüm yönleriyle ele alınarak, imalat sanayi işletmelerinde verimlilik yönetimi anlayışının hayata geçirilme koşulları ve uygulama adımlarının ortaya konması amaçlanmıştır. Uygulama safhasında, beş faktör altında sınıflandırılan verimlilik yönetimi bileşenleri ile işletmelerin kısmi ve toplam faktör verimlilikleri arasındaki ilişkiler saha çalışmasıyla araştırılmıştır.Verimlilik kültürü ve yönetim tarzı, verimlilik ölçme ? izleme, verimlilik sorunlarının teşhisi ve çözümü, insan kaynakları yönetimi ile kalite yönetimi adı altında 5 faktör oluşturularak her bir faktöre ilişkin ifadeler geliştirilmiştir. Bu faktörlerden elde edilen ortalama puanlar ile işletmelerin 2009 yılına ilişkin mali verilerinden elde edilen verimlilik oranları karşılaştırılarak araştırmanın tasarım aşamasında geliştirilen araştırma soruları cevaplandırılmaya çalışılmıştır.Saha çalışması, Denizli ilinde faaliyet gösteren tekstil işletmelerinde yürütülmüştür. Verimlilik düzeyleri arasında sağlıklı karşılaştırmalar yapılabilmesi amacıyla, araştırmaya konu olan işletmeler, TÜİK tarafından kullanılan NACE Rev.1.1.'e göre dört basamaklı aynı alt sektöre ait işletmeler arasından seçilmiştir. Saha çalışmasında, işletme yöneticileri ile yüz yüze görüşülerek anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler istatistiki analizler sonucu değerlendirilerek, işletmelerdeki verimlilik yönetimi uygulamalarına bağlı olarak verimlilik düzeylerindeki farklılaşmalar ortaya konulmuştur.Buna göre anket uygulamasında verimlilik yönetimi konusunda daha yüksek puanlara sahip olan işletmelerde toplam faktör verimliliğinin daha yüksek olduğu ortaya konulmuştur. Benzer şekilde kalite alanında yüksek puan alan işletmelerin hammadde-malzeme verimliliğine dayalı kısmi faktör verimliliklerinde daha iyi durumda olduğu görülmüştür. Ancak insan kaynakları alanındaki puanlar ile işgücü verimliliği arasında benzer bir ilişkiye rastlanamamıştır. Tüm bu sonuçlar, tez çalışmasının son bölümünde ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır.Literatürde ?verimlilik yönetimi? alanında sınırlı sayıda kaynak bulunabilmektedir. Türkiye'de özellikle Milli Prodüktivite Merkezi'nin bu alanda önemli çalışmaları bulunmaktadır. Ancak, bu tez çalışmasında olduğu gibi, verimlilik yönetimi anlayışını oluşturan bileşenlerin ve faaliyetlerin, işletmelerin verimlilik düzeyleri üzerine etkisini araştıran bir çalışmaya rastlanamamıştır. Bu nedenle, söz konusu tez çalışmasının ilgili literatüre önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir.