Devoir et pouvoir, verbes modaux en Français et leurs equivalents en Turc


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yabancı Diller Eğitimi A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Fransızca

Öğrenci: UMUT CAN GÖKDUMAN

Danışman: Şevkiye Ece Korkut

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, kiplik kavramından yola çıkarak, Fransız dilinde yadsınamaz bir öneme sahip olan ve kiplik bildiren iki fiili (devoir, pouvoir) ele aldık. Bu fiilleri yalnız Fransızcada değil, aynı zamanda Türkçedeki eşdeğerleri açısından da inceledik. İncelememizi gerçekleştirirken, Başbakan Ahmet Davutoğlu ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın doğrudan politik söylemlerinden yararlandık. Oluşturulan bütünce, kiplik bildiren bu filleri belli bir bağlam içinde değerlendirmemize olanak tanımıştır. Söz konusu doğrudan söylemleri, 2015 Nisan ayından 7 Haziran 2015 Genel Seçimleri sonrasına kadar uzanan dönemde, Anadolu Ajansı'nın (AA) internet sitesinden derledik. Ajansın internet sitesinde, söz konusu iki önemli siyasi kişinin, haber metinlerinin içinde geçen doğrudan söylemleri hem Türkçe hem de Fransızca olarak yer almaktadır, ancak burada seçerek aktarma yöntemiyle yapılan bir çeviri söz konusudur. Bu söylemlerden oluşan iki dilli bütünce, iki dilde kiplik bildiren devoir ve pouvoir fiilleri arasında bir karşılaştırma yapılmasına olanak tanıyacak niteliktedir. Bu fiillerin çeşitli kullanım değerleri her ne kadar dilbilim ve dilbilgisi alanyazınında farklı sınıflandırmalarla ele alınmışsa da, çalışmamızda başka değerlerin de farklı bağlamlarda bu sınıflandırmaya eklenmesi gerekmiştir. Dolayısıyla sözü geçen iki dilin dizgelerinin birbirinden farklı olması nedeniyle, bu fiillerle ilgili daha önceki çalışmalarda yer almayan kullanım değerlerinin bu çalışmada ortaya çıkmış olmasının alanyazına katkı oluşturacağı düşünülmektedir. Fransızcada kiplik ifade eden devoir ve pouvoir fiillerinin en sık karşılaşılan kullanım değerleri zorunluluk ve izindir; ancak bunların Türkçedeki eşdeğerleri ve gerçekleştirimleri kimi zaman çekim ekleriyle, kimi zamansa kip ögeleriyle ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada ayrıca çeviri esnasında fiillerin değerlerinde bir anlam kayması olup olmadığı da araştırılmıştır.